Hôn nhân là nơi bình yên để cả hai cùng xây đắp, nhưng điều đó không có nghĩa là không có xung đột hay luôn tràn ngập niềm vui. Chính cách bạn xử lý những căng thẳng, cảm xúc hàng ngày hoặc những biến cố lớn trong đời mới quyết định sự bền lâu của mối quan hệ.
Tuy nhiên, tính cách dễ dao động về cảm xúc — đặc trưng bởi sự bất ổn cảm xúc và phản ứng thái quá — lại là yếu tố hàng đầu dẫn đến ly hôn. Trong khi mọi mối quan hệ đều có lúc thăng trầm, những người sở hữu tính cách này thường nhìn nhận những biến động đó một cách tiêu cực và có hại hơn.
Dưới đây là hai lý do giải thích vì sao tính cách này thường báo hiệu sự kết thúc của hôn nhân, theo các nghiên cứu.
1. Xu Hướng Nhìn Nhận Tiêu Cực Thổi Phồng Xung Đột
Một trong những lý do khiến tính cách dễ dao động về cảm xúc gây tổn hại cho hôn nhân là do xu hướng nhìn nhận tiêu cực mạnh mẽ. Những người này thường diễn giải các sự kiện mơ hồ hoặc trung tính qua lăng kính bi quan, từ đó thổi phồng những mâu thuẫn vốn rất nhỏ nhặt.
Nghiên cứu năm 2020 được công bố trên tạp chí BMC Psychology cho thấy các cặp đôi có mức độ dao động cảm xúc cao thường ít hài lòng trong hôn nhân. Nguyên nhân chủ yếu là do họ có xu hướng tập trung vào trải nghiệm tiêu cực, thậm chí coi những lời nói hay hành động vô ý của đối phương là sự thù địch hoặc thiếu tôn trọng.
"Các tác động tiêu cực của tính cách này đối với sự hài lòng trong hôn nhân có thể xuất phát từ việc tạo ra lo âu, căng thẳng, tìm kiếm sự thương hại, thù địch, hành động bộc phát, trầm cảm và cảm giác tự ti," nhóm nghiên cứu giải thích.
Những người này cũng nhạy cảm hơn với áp lực, thậm chí chỉ cần những phiền toái nhỏ nhặt cũng có thể dẫn đến phản ứng cảm xúc quá mức. Trong bối cảnh hôn nhân, điều này tạo ra "bãi mìn" cảm xúc, dẫn đến xung đột liên miên, hiểu lầm và sự kiệt quệ về mặt tinh thần cho cả hai.
Chẳng hạn, việc đối phương vô tình quên đổ rác có thể bị coi là bằng chứng của sự vô tâm hoặc thiếu tôn trọng, dẫn đến tranh cãi không đáng có. Khi những luồng cảm xúc tiêu cực không ngừng ập đến, mối quan hệ không còn là nơi an yên mà trở thành nguồn gốc căng thẳng triền miên, dần khiến cả hai xa cách.
Trái lại, nghiên cứu cho thấy các cặp đôi có tính cách tận tâm — được đặc trưng bởi sự tổ chức, kỷ luật, đáng tin cậy và kiên trì — thường hài lòng hơn trong hôn nhân. Khả năng quản lý căng thẳng và giữ bình tĩnh của họ giúp duy trì mối quan hệ ổn định và gắn kết.
“Những người tận tâm thường biết kiểm soát bản thân, hành động theo nguyên tắc và xử lý vấn đề hiệu quả. Họ cũng ít có xu hướng thể hiện sự hung hăng và biết kiểm chế cảm xúc,” nhóm nghiên cứu nhấn mạnh, cho thấy tầm quan trọng của việc phản ứng tỉnh táo trong các tương tác hằng ngày.
Ảnh: Source: Toa Heftiba / Unsplash
2. Phản Ứng Cảm Xúc Quá Mạnh Làm Mai Một Sự Gần Gũi
Những người dễ phản ứng cảm xúc thường khó kiểm soát tâm trạng, dễ bùng nổ và mất nhiều thời gian để lấy lại cân bằng sau những cảm giác tiêu cực.
Nghiên cứu năm 2022 đăng trên Frontiers in Psychology phát hiện ra rằng sự phản ứng cảm xúc mạnh mẽ cũng liên quan đến mức độ thấp của “cảm nhận được sự thấu hiểu từ bạn đời” – nghĩa là cảm giác được lắng nghe, trân trọng và quan tâm.
“Những người dễ phản ứng cảm xúc thường bị bạn đời coi là thiếu thân thiện hoặc thậm chí thù địch,” nhóm nghiên cứu viết. Điều này khiến đối phương cảm thấy tổn thương, bị bỏ rơi hoặc không được thấu hiểu, làm giảm chất lượng hôn nhân.
Để một mối quan hệ thăng hoa, cả hai cần cảm thấy nhu cầu cảm xúc của mình được đáp ứng. Những cặp đôi có thể bình tĩnh vượt qua căng thẳng và đáp ứng nhu cầu tình cảm của nhau sẽ xây dựng được niềm tin và sự gắn kết.
Ngược lại, khi một người luôn phản ứng bằng sự tức giận, lo lắng hay bực bội, đối phương khó lòng duy trì sự hỗ trợ. Điều này dần phá vỡ sự gần gũi cần thiết để duy trì mối quan hệ lành mạnh.
“Dựa trên lý thuyết hệ thống gia đình, các cặp đôi tạo nên một cộng đồng cảm xúc, nơi cả hai kết nối với nhau thông qua cảm giác. Trải nghiệm cảm xúc của một bên có thể lan truyền sang bên kia,” nhóm nghiên cứu chỉ rõ cách phản ứng cảm xúc của một người có thể lan tỏa và tác động lên mối quan hệ.
Những phản ứng thái quá thường dẫn đến hành vi rút lui như tránh tiếp xúc cơ thể, phớt lờ cảm xúc của đối phương hoặc né tránh các cuộc trò chuyện quan trọng. Nếu không can thiệp, điều này tạo ra vòng xoáy cô lập, oán giận và cuối cùng dẫn đến ly hôn.
Các cặp đôi cam kết nâng cao nhận thức cảm xúc, rèn luyện khả năng tự điều chỉnh và tăng cường sự thấu hiểu sẽ có thể phá vỡ vòng lặp phản ứng này. Sự ổn định về mặt cảm xúc không phải là tránh né căng thẳng, mà là biết cách đối mặt với nó để bảo vệ sự an toàn, tin tưởng và gắn kết trong mối quan hệ.
Tình yêu có thể khởi đầu từ sự đồng điệu, nhưng sẽ thăng hoa nhờ sự tự nhận thức, sự sẵn sàng lắng nghe cảm xúc của nhau và khả năng tìm kiếm sự bình yên trong những giông bão đời thường.
Nguồn: 1 Personality Trait That Drives Couples to Divorce More Than Any Other – psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com