Dù chúng ta luôn cố gắng thấu hiểu con cái, đôi khi ta phải chấp nhận rằng mình không biết rõ về cuộc sống của con nhiều như vẫn tưởng. Tuy nhiên, là cha mẹ, ta cần đủ nhạy bén để nhận ra những tín hiệu cho thấy con có thể đang gặp khó khăn theo cách ta chưa từng nghĩ tới.
Những câu chuyện chấn động như vụ án gần đây, khi một người con tưởng như thành đạt lại bị buộc tội sát hại một giám đốc nổi tiếng, buộc chúng ta phải đối diện với một thực tế khó chấp nhận: không ai có một cuộc sống hoàn hảo. Đằng sau vẻ ngoài thành công hay ổn định, có những đứa con đang vật lộn với những nỗi đau mà cha mẹ không nhìn thấy được.
Là một chuyên gia tư vấn cho phụ huynh, tôi nhận thấy nhiều cha mẹ luôn muốn tin rằng con mình đang ổn. Nhưng đôi khi, những thay đổi nhỏ trong hành vi lại ẩn chứa những vấn đề nghiêm trọng. Nhận ra sớm những dấu hiệu này có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn. Dưới đây là ba dấu hiệu cảnh báo rằng con bạn đang chật vật – và cách bạn có thể giúp con.
1. Sự thay đổi đột ngột về tính cách
Mọi người đều thay đổi theo thời gian, nhưng nếu con bạn có những biến đổi bất thường và cực đoan về tính cách, đó có thể là dấu hiệu đáng lo. Có thể con từng vui vẻ, thoải mái, nhưng bỗng trở nên cáu kỉnh, thu mình hoặc xa lánh gia đình.
Nathan, 28 tuổi, từng là một chàng trai hòa đồng, nhưng gần đây lại trở nên khép kín đến mức không còn trả lời điện thoại của mẹ mình, Tessa. Ban đầu, bà nghĩ con bận rộn với công việc, nhưng rồi tình trạng ấy kéo dài. Cậu ngày càng thất thường và né tránh mọi cuộc gặp gỡ gia đình.
Cha mẹ có thể làm gì?
Tránh vội vàng kết luận hay trách móc con kiểu như: "Sao con lại cư xử lạ lùng thế?" Thay vào đó, hãy thể hiện sự quan tâm mà không phán xét:
"Mẹ thấy dạo này con có vẻ xa cách hơn trước. Có chuyện gì xảy ra không? Nếu con muốn tâm sự, mẹ luôn ở đây lắng nghe."
Lời nói nhẹ nhàng, không áp lực có thể giúp con mở lòng hơn.
2. Sự bất ổn kéo dài về tài chính hoặc sự nghiệp
Nếu con bạn liên tục mất việc, gặp khó khăn tài chính mà không có lý do rõ ràng, hoặc thiếu động lực theo đuổi mục tiêu, có thể con đang đối diện với những khủng hoảng sâu hơn.
Sofia, 35 tuổi, trông có vẻ rất ổn định cho đến khi mẹ cô, Elena, phát hiện con gái mình phải vay mượn bạn bè để trả tiền thuê nhà. Những lời biện hộ về “vận xui” và “mâu thuẫn ở chỗ làm” thực chất là tấm màn che giấu nỗi lo âu và trầm cảm khiến cô không thể duy trì sự nghiệp.
Cha mẹ có thể làm gì?
Khuyến khích con chia sẻ khó khăn mà không phán xét. Nếu cần, hãy đề xuất sự hỗ trợ từ chuyên gia, như tư vấn tài chính hoặc trị liệu tâm lý. Bạn có thể nói:
"Mẹ con mình cùng tìm cách nhé. Nếu con cảm thấy cần thêm sự hỗ trợ, mẹ sẽ giúp con tiếp cận những nguồn lực phù hợp."
Sự đồng hành nhẹ nhàng có thể giúp con cảm thấy an toàn để chia sẻ.
3. Hành vi tự hủy hoại hoặc rủi ro cao
Nếu con có dấu hiệu lạm dụng chất kích thích, tiêu xài mất kiểm soát, hoặc rơi vào các mối quan hệ độc hại, có thể đó là một lời kêu cứu thầm lặng.
Marcus, 30 tuổi, bắt đầu đăng những dòng trạng thái thất thường trên mạng xã hội và tiệc tùng không kiểm soát. Cha anh, Greg, nghĩ rằng con chỉ đang trải qua một giai đoạn nổi loạn. Chỉ đến khi Marcus bị bắt vì lái xe khi say rượu, Greg mới nhận ra sự nghiêm trọng của vấn đề.
Cha mẹ có thể làm gì?
Hãy thiết lập ranh giới một cách rõ ràng nhưng vẫn đầy yêu thương. Hãy để con biết rằng bạn quan tâm đến con và sẵn sàng hỗ trợ, nhưng con cũng cần có trách nhiệm với hành vi của mình. Bạn có thể nói:
"Bố lo lắng về việc con uống rượu quá nhiều. Bố muốn giúp con tìm cách vượt qua, nhưng bố không thể nhắm mắt làm ngơ khi điều này ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn của con."
Hãy khuyến khích con tìm sự hỗ trợ thay vì chỉ trích hay ép buộc.
Vì sao điều này quan trọng hơn bao giờ hết?
Những vụ việc đau lòng liên quan đến những người trẻ tưởng như thành đạt khiến chúng ta hiểu rằng vẻ bề ngoài có thể đánh lừa. Dù hầu hết con cái chúng ta không rơi vào những hoàn cảnh nghiêm trọng, nhưng nếu bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo, chúng có thể dẫn đến những khủng hoảng lớn hơn.
Nhiều bậc cha mẹ ngần ngại can thiệp vì sợ làm căng thẳng mối quan hệ. Nhưng nếu tiếp cận con bằng sự thấu cảm và hỗ trợ, bạn có thể tạo ra một sự thay đổi lớn trong cuộc đời con.
Lời khuyên dành cho cha mẹ
- Giữ liên lạc thường xuyên: Những cuộc trò chuyện dù nhỏ cũng thể hiện sự quan tâm. Đừng để con cảm thấy bị bỏ rơi.
- Tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần: Đừng ngần ngại nhờ đến các nhà trị liệu, nhóm hỗ trợ hoặc chuyên gia tư vấn để có thêm công cụ giúp con.
- Chăm sóc chính mình: Giúp con vượt qua khó khăn có thể rất căng thẳng. Hãy dành thời gian cho bản thân và dựa vào những người thân yêu để giữ vững tinh thần.
Là cha mẹ, không ai muốn nghĩ đến cảnh con mình gặp khủng hoảng. Nhưng đối diện với sự thật và hành động với tình yêu thương có thể mở ra con đường chữa lành. Đừng quên rằng không ai có cuộc sống hoàn hảo, kể cả con bạn. Nhưng bằng sự quan tâm đúng lúc, bạn có thể là điểm tựa giúp con vượt qua những giông bão của cuộc đời.
Nguồn: 3 Signs That an Adult Child Is Struggling More Than You Think | Psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com