NHỮNG ĐIỂM CHÍNH
- Gần đây, mọi người được yêu cầu đánh giá mức độ sẵn sàng hẹn hò với một ai đó dựa trên số lượng bạn tình trong quá khứ của người ấy.
- Hai đến ba bạn tình được xem là con số lý tưởng; sau đó, mức độ chấp nhận giảm dần, nhưng nhìn chung người ta vẫn ưu ái việc “có chút trải nghiệm” hơn là hoàn toàn chưa từng yêu.
- Nghiên cứu cho thấy rất ít bằng chứng về cái gọi là “tiêu chuẩn kép” trong tình dục.
Như tôi đã từng đề cập trong một bài viết trước, thị trường hẹn hò hiện đại khác xa thế giới của tổ tiên chúng ta. Suốt hàng nghìn thế hệ, con người có rất ít lựa chọn trong việc tìm bạn đời. Số người có thể kết đôi không nhiều, cha mẹ và gia đình có ảnh hưởng lớn đến quyết định, và sự ẩn danh gần như không tồn tại. Ngày nay thì khác hẳn, đặc biệt ở các thành phố lớn và trên không gian mạng, việc tìm kiếm bạn đời trở thành một hành trình thử-sai, khi ta phải lướt qua vô số gương mặt và khả năng.
Một hệ quả tất yếu là số lượng bạn tình mà một người có thể có đã tăng lên đáng kể. Trong quá khứ, ngay cả những kẻ đào hoa nhất cũng chỉ cần đếm trên đầu ngón tay số người mình từng gắn bó. Còn ngày nay, nếu thật sự “dốc lòng theo đuổi”, một người hấp dẫn có thể ngủ với hàng trăm người. Vậy bộ não thời đồ đá của chúng ta xử lý những con số khổng lồ ấy ra sao khi đánh giá sức hút của một người? Dưới đây, tôi chia sẻ kết quả từ một nghiên cứu của chính mình, được công bố trên The Journal of Sex Research.
Trong thị trường hẹn hò, đôi khi ta phải hôn vài chú ếch. Vậy bao nhiêu là quá nhiều?
Source: Suzanne Jutzeler/Pexels
Nghiên cứu
Năm 2017, Steve Stewart-Williams và tôi đã hỏi 188 người tham gia tại Vương quốc Anh rằng họ sẵn sàng đến mức nào để xây dựng một mối quan hệ lâu dài với một người, dựa trên số lượng bạn tình trước đó của người ấy. Chúng tôi bắt đầu từ mức thấp: nếu người đó còn trinh thì sao? Nếu chỉ có một bạn tình? Nếu từng có 19–22 người? Hay hơn 60 người? Tổng cộng, người tham gia đánh giá 16 “lịch sử tội phạm” khác nhau, mỗi lần chấm mức độ sẵn sàng trên thang chín điểm, từ rất sẵn sàng đến hoàn toàn không sẵn sàng.
Cách thiết kế nghiên cứu khá đơn giản, và có chủ ý như vậy, bởi việc chọn bạn đời vốn là một đánh giá tổng thể, bao gồm rất nhiều đặc điểm khác nhau. Việc tạm gạt những yếu tố ấy sang một bên giúp chúng tôi nhìn rõ hơn, ngay từ đầu, ảnh hưởng riêng của số lượng bạn tình trong quá khứ.
Trong số các mục tiêu, chúng tôi muốn biết bao nhiêu bạn tình thì bị xem là “quá nhiều”, và liệu khuôn mẫu này có giống nhau giữa nam và nữ hay không. Các nhà tâm lý học thường cho rằng tồn tại một tiêu chuẩn kép: đàn ông có nhiều bạn tình thì được ca ngợi, còn phụ nữ thì bị dè bỉu.
Bao nhiêu là quá nhiều?
Khi vẽ dữ liệu lên biểu đồ, hai điều nổi bật hiện ra. Thứ nhất, xuất hiện một đường cong, có một “đỉnh” trong mức độ sẵn sàng. Mọi người thường ít muốn tiến tới mối quan hệ với một người còn trinh hơn là với người đã có chút trải nghiệm. Nhưng sau mốc hai đến ba bạn tình, mức độ sẵn sàng giảm dần: từ khoảng 7/9 khi người đó có bốn bạn tình, xuống còn khoảng 2/9 khi con số vượt quá 60.
Thứ hai, phản hồi của nam và nữ chồng lấn đáng kể. Nam giới có phần dễ dãi hơn đôi chút trước một lịch sử tình dục “dày”, nhưng mức khác biệt này rất nhỏ và vẫn đi theo cùng một “khuôn mẫu” như ở nữ giới. Tóm lại, hầu như không có bằng chứng rõ ràng cho một “tiêu chuẩn kép” trong vấn đề này.
Cái giá của việc có quá nhiều bạn tình
Vì sao mức độ chấp nhận lại giảm xuống? Vì sao con người lại quan tâm đến lịch sử tình dục của người bạn đời tiềm năng ngay từ đầu? Ngay cả trong “thị trường hôn phối” còn nhiều giới hạn của thời đồ đá, việc quan hệ với một người có số bạn tình cao hơn mức trung bình cũng đi kèm những rủi ro nhất định, rõ ràng nhất là các bệnh lây truyền qua đường tình dục, và điều này từng để lại hệ quả sinh sản nghiêm trọng hơn cho đàn ông thời tổ tiên so với phụ nữ.
Một quá khứ “sắc màu” cũng có thể là dấu hiệu cho thấy người ấy kém sẵn sàng (hoặc kém khả năng) gắn bó lâu dài, kéo theo những hệ lụy không nhỏ đối với những ai đang muốn đầu tư nhiều thời gian và năng lượng vào một mối quan hệ bền chặt.
Vì thế, việc tổ tiên chúng ta chú ý đến lịch sử tình dục là điều hợp lý, ngay cả khi con số khi ấy còn tương đối thấp. Dù không có cách nào quay ngược thời gian để hỏi trực tiếp họ, ta vẫn thấy dấu vết của điều này xuyên suốt lịch sử: nhiều nền văn hóa có những tập tục và truyền thống gắn liền với quá khứ tình dục, đặc biệt là các chuẩn mực về trinh tiết.
Có chút quá khứ, nhưng đừng quá nhiều
Một kết quả gây bất ngờ của nghiên cứu là sự xuất hiện của “đỉnh”. Những người chưa từng có bạn tình lại kém hấp dẫn hơn những người có hai hoặc ba mối quan hệ trước đó. Điều này không có nghĩa là mọi người hoàn toàn không muốn gắn bó với người còn trinh, chỉ là mức sẵn sàng thấp hơn đôi chút. Trên thang chín điểm, mức độ sẵn sàng hẹn hò với một người còn trinh chỉ nhỉnh hơn 6, tương đương với những người từng có bảy đến tám bạn tình.
Vì sao lại dè dặt với những con số quá thấp? Ở Vương quốc Anh, nơi người ta không còn kỳ vọng rằng bạn đời lâu dài phải là người chưa từng quan hệ, việc không có lịch sử tình dục có thể vô tình phát đi tín hiệu rằng người ấy kém hấp dẫn trong mắt người khác, hoặc thiếu khả năng thu hút và bắt đầu một mối quan hệ. Cả hai khả năng này đều có thể ảnh hưởng đến sự hài lòng trong đời sống đôi lứa.
Điều cốt lõi
Con người hiện đại dường như vẫn mang trong mình những sở thích rất “thời đồ đá” khi nói đến số lượng bạn tình. Con số lý tưởng thường khá thấp — thấp đến mức vẫn nằm trong phạm vi mà tổ tiên chúng ta có thể đã trải nghiệm. Điều này diễn ra dù ngày nay việc tiếp cận bạn tình dễ dàng hơn nhiều, và các rủi ro đi kèm đã được giảm nhẹ nhờ y tế và biện pháp tránh thai.
Tuy vậy, văn hóa chắc chắn cũng có ảnh hưởng nhất định đến khuôn mẫu này. Chẳng hạn, ở các xã hội cởi mở, mức độ giảm sút trong sự sẵn sàng khi số bạn tình tăng lên có thể chỉ thoai thoải, trong khi ở những xã hội bảo thủ hơn, đường dốc ấy có thể gắt gao hơn.
Tôi cũng tìm thấy một khuôn mẫu tương tự khi so sánh sở thích chọn bạn đời giữa các quốc gia phương Đông và phương Tây, văn hóa tạo ra những khác biệt tương đối, nhưng tổng thể thì hình mẫu chung vẫn khá giống nhau.
Vậy nếu bạn có một chút quá khứ, hoặc thậm chí chẳng có gì cả, liệu bạn có nên lo lắng cho cơ hội tìm bạn đời của mình? Có thể, nhưng tôi sẽ không quá bận tâm. Như đã nói ở trên, nghiên cứu này đã loại bỏ nhiều tín hiệu phong phú mà chúng ta thường dựa vào khi chọn bạn đời. Lịch sử tình dục có thể quan trọng với một số người, nhưng nó cũng có thể bị lấn át bởi những phẩm chất khác, quan trọng hơn nhiều. Cần thêm nghiên cứu, nhưng tôi tin rằng một quá khứ tình ái “không lý tưởng” có lẽ kém quan trọng hơn việc bạn là một người tử tế, thông minh và có chí tiến thủ.
References
Thomas, A. G., Jonason, P. K., Blackburn, J. D., Kennair, L. E. O., Lowe, R., Malouff, J., ... & Li, N. P. (2020). Mate preference priorities in the East and West: A cross‐cultural test of the mate preference priority model. Journal of personality, 88(3), 606-620.
Stewart-Williams, S., Butler, C. A., & Thomas, A. G. (2017). Sexual history and present attractiveness: People want a mate with a bit of a past, but not too much. The Journal of Sex Research, 54(9), 1097-1105.
Tác giả: Andrew G. Thomas PhD CPsychol MBACP
Nguồn: How Many Former Sexual Partners Is Too Many? | Psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com