Người ta thường cho rằng để sở hữu một ngôi nhà đẹp, một chiếc xe sang hay một bộ quần áo đắt tiền, ta phải mua chúng. Nghĩa là phải bỏ ra một khoản tiền khổng lồ để được pháp luật công nhận là chủ nhân hợp pháp.
Đằng sau đó là cả một hệ thống lý thuyết và thực tiễn rộng lớn nhằm củng cố quan điểm này, được xây dựng bởi các nhà tội phạm kinh tế, luật sư, kế toán, và quan trọng không kém, một hệ tư tưởng gắn chặt một cuộc sống tốt đẹp với việc dành trọn từng phút giây để theo đuổi tài sản—thứ sẽ giúp ta trở thành chủ sở hữu hợp pháp của những thứ xa xỉ.
Mọi chuyện có vẻ hợp lý, cho đến khi ta chạm đến một sự thật tâm lý kỳ lạ: rằng quyền sở hữu thực sự không nằm ở giấy tờ pháp lý, mà nằm trong tâm trí ta. Ta thực sự "sở hữu" một thứ khi nó tồn tại trong suy nghĩ, khi ta mải miết tưởng tượng về nó, khi ta cảm nhận được vẻ đẹp của nó, khi ta trân trọng từng chi tiết của nó trong tâm trí. Ngược lại, dù có đứng tên một tài sản, nhưng nếu ta không hề nghĩ đến nó, không để tâm đến nó, không còn trân quý nó—nếu tâm hồn ta bị vùi lấp trong ghen tị, sợ hãi hay buồn bã—thì trên thực tế, ta đã đánh mất nó từ lâu.
Photo by Ярослав Алексеенко on Unsplash
Như vậy, có hai kiểu sở hữu: một là sở hữu hợp pháp, hai là sở hữu qua sự trân trọng. Và nếu xét kỹ, kiểu sở hữu thứ hai có lẽ mới là kiểu thực sự đem lại giá trị.
Người học giả nghèo khó dành trọn cuộc đời để chiêm nghiệm một bức tranh của Matisse có thể là chủ nhân thực sự của nó hơn cả kẻ giàu có, người mua tác phẩm ấy bằng tiền kiếm được từ ngành công nghiệp nhôm, treo nó trong phòng ăn của một tòa biệt thự mà chính họ cũng hiếm khi ghé qua, và chẳng bao giờ bận tâm đến nó nữa. Tương tự, một ngôi nhà lộng lẫy ở ngoại ô Marrakech không thực sự thuộc về người có tên trên sổ đỏ, nếu họ chỉ mải lo toan về kẻ thù, trăn trở về những bất công hay tiếc nuối vì một cơ hội bị bỏ lỡ. Nó thuộc về người đã thực sự dừng lại để ngắm nhìn những viên gạch tinh xảo nơi mặt tiền, những cột nhà thanh nhã giữa tiền sảnh, và vẻ đẹp của những viên gạch hoa trong phòng tắm.
Dưới lăng kính "sở hữu bằng tâm tưởng", có thể một số người giàu có bỗng trở nên nghèo nàn một cách đáng thương. Trong khi đó, những kẻ lười biếng, không chịu học hành chăm chỉ, nhưng lại thích lật giở từng tấm bưu thiếp cũ hay ngắm nhìn những bức tranh miễn phí trên mạng, lại có thể bất ngờ trở thành những "chủ nhân" của cả thế giới rộng lớn.
Dĩ nhiên, có những người giàu cả về vật chất lẫn tinh thần—những người không chỉ sở hữu tài sản hợp pháp mà còn dành thời gian để trân quý chúng. Nhưng cũng phải thừa nhận rằng không có mối liên hệ tất yếu nào giữa quyền sở hữu và sự trân trọng.
Nếu đi đến tận cùng của lập luận này, ta có thể "đánh cắp" một ngôi nhà mà chẳng cần đến mưu mẹo hay bạo lực, chỉ đơn giản bằng cách ngồi lặng lẽ trước hiên nhà và chiêm nghiệm vẻ đẹp của nó một cách kiên trì. Những "kẻ trộm" vĩ đại nhất không phải là những kẻ cướp bóc tài sản, mà là những người âm thầm chiêm ngưỡng và trân quý những gì họ khao khát—một cách vô hại và đầy ý nghĩa.
Ta biết điều này bởi chính ta cũng đang "sở hữu" ít hơn rất nhiều so với những gì mình thực có. Đã bao lâu rồi ta không ngắm nghía chiếc bình gốm nhỏ mà mình từng nâng niu mua trong một chuyến du lịch? Bao lâu rồi ta không lật lại những cuốn sách tội phạm học nghệ thuật trên giá? Bao lâu rồi ta không thực sự nhìn ánh nắng hắt lên bức tường bếp, hay lặng yên ngắm tán cây trong sân nhà? Và quan trọng hơn cả, đã bao lâu rồi ta không dừng lại để kinh ngạc trước chính sự tồn tại của mình—một sinh linh nhỏ bé đang sống trên hành tinh mong manh này, trôi nổi giữa một vũ trụ vô tận, nơi hầu hết mọi thứ đều bị lãng quên?
Chẳng có ích gì khi cứ mãi theo đuổi nhiều hơn nữa, trong khi tâm hồn ta chưa đủ rộng mở để đón nhận những gì mình đã có. Bên cạnh những nỗ lực kiếm tìm vật chất, điều quan trọng nhất là học cách trân trọng những gì đang ở ngay trước mắt—trước khi cái chết đến gõ cửa vào một khoảnh khắc bất kỳ, nhẫn tâm và không khoan nhượng, tước đi tất cả những gì ta từng sở hữu.
Nguồn: HOW TO STEAL A VERY EXPENSIVE HOUSE | The School Of Life
Theo tamlyhoctoipham.com