Tội Phạm Bài viết

Đừng lãng phí Tuổi 20 - Tận dụng Sức mạnh độc đáo của Bộ não tuổi 20 của bạn (Phần 1)

 16/08/2020 10:03:10 CH |  Admin |   48 lượt xem

(toipham.net) - Đây là cơ hội chỉ xảy ra một lần trong đời mà bộ não của tuổi đôi mươi mang lại.

Ở tuổi 20: Bill Gates bỏ học ở trường Harvard và đồng sáng lập Microsoft, còn Sir Isaac Newton thì bắt đầu phát triển một nhánh toán học mới.

Ở tuổi 21: Thomas Alva Edison đã có phát minh đầu tiên của ông, một máy đếm phiếu điện tử, Steve Jobs là đồng sáng lập công ty Apple, và Alfred Tennyson xuất bản tập thơ đầu tiên của mình.

Ở tuổi 22: Nhà phát minh Samuel Colt được cấp bằng sáng chế khẩu súng lục ổ quay, còn Cyrus Hall McCormick thì phát minh ra máy gặt McCormick, cho phép một người làm được công việc của năm người.

Ở tuổi 23: T. S. Eliot viết “Bản tình ca của Alfred Prufrock,” John Keats viết “Ode on a Grecian Urn,” (chiếc bình cổ Hy Lạp) còn Truman Capote thì xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông, Other Voices, Other Rooms.

Ở tuổi 24: Johannes Kepler bảo vệ cho lý thuyết Copernican và mô tả cấu trúc của hệ mặt trời.

Ở tuổi 25: Orson Welles nhập ngũ, làm đạo diễn, và đóng vai chính trong Citizen Kane, Charles Lindbergh trở thành người đầu tiên một mình bay qua Đại Tây Dương, John Wesley bắt đầu gieo mầm cho phong trào Giám lý ở Oxford, và Alexander Đại đế trở thành Vua Ba Tư.

Ở tuổi 26: Albert Einstein đã xuất bản năm bài nghiên cứu lớn trên một tạp chí vật lý của Đức, về cơ bản làm thay đổi quan điểm của con người về vũ trụ và dẫn đến những phát minh như TV và bom nguyên tử, Benjamin Franklin xuất bản ấn bản đầu tiên Poor Richard’s Almanac, Eli Whitney phát minh ra máy tỉa sợi, còn Napoleon Bonaparte thì đi chinh phạt nước Ý.

Hẳn nhiên, đó là một danh sách tội phạm học những thành tựu đầy ấn tượng. Và mặc dù nhiều người có thể xem đây là kiểu “sớm phát triển,” tôi thì cho rằng những người đàn ông đó đạt được những thành tựu trên không phải dù tuổi còn trẻ, mà là nhờ còn trẻ tuổi.

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Một thập kỷ có thể bỏ đi?

Có lẽ bạn đã từng nghe người ta bảo, hoặc thậm chí bạn tự nhủ với bản thân rằng: “Ba mươi là độ tuổi 20 mới.”

Những thứ từng là dấu hiệu của sự trưởng thành trong quá khứ— tốt nghiệp, có được công việc “thực sự” đầu tiên của bạn, kết hôn, có con, mua một căn nhà–đang bị đẩy lùi lại về sau này. Thay vì đạt được những cột mốc này vào đầu hoặc giữa độ tuổi 20 giống như cha mẹ và ông bà chúng ta, thì các yếu tố tội phạm kinh tế, xã hội và văn hóa đã trì hoãn những bước này đối với nhiều người cho đến cuối độ tuổi 20 và bước sang độ tuổi 30.

Điều này đã mở ra một khoảng thời gian và phát triển chưa từng có cho người trẻ. Lứa tuổi 20 được đặt tên lại là “tuổi trưởng thành mới nổi” hoặc “tuổi thiếu niên kéo dài,” và bởi vì bản chất non trẻ của nó, chưa có nhiều hướng dẫn về cách một người nên trải qua giai đoạn mới này của cuộc đời.

Thiếu vắng những hướng dẫn đó, tuổi đôi mươi bị xem là một thời kỳ học đòi, thụ động và phiêu lưu mạo hiểm, với tư tưởng rằng bạn có thể nghiêm túc với mọi thứ về sau- khi bạn chạm đến ngưỡng 30. Vì vậy, tuổi đôi mươi bị dán cho cái nhãn là có thể  bỏ đi—một khoảng thời gian không quan trọng giữa hai thập kỷ đi học và trở thành một người trưởng thành “thực thụ”.

Nhưng quan điểm cho rằng độ tuổi 20 không quan trọng hoàn toàn sai lệch sự thật. Trên thực tế, “Ba mươi là độ tuổi 20 mới” là một trong những lời nói dối lớn nhất của thời đại chúng ta.

Trong loạt bài dài 2 phần này, chúng tôi sẽ lý giải tại sao.

Đây là bộ não của bạn ở độ tuổi 20

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Quan điểm phổ biến ngày nay cho rằng thời trước mọi người khởi đầu cuộc sống sớm hơn đơn giản vì điều kiện kinh tế, hoặc “Đấng Nam nhi” khiến mọi người hổ thẹn để mà nhanh chóng trở thành người lớn thay vì dành thời gian lêu lổng và khám phá, và khi những yếu tố đó không còn hiệu lực thì chẳng còn lý do chính đáng nào để đưa ra những quyết định và cam kết quan trọng ở lứa tuổi 20 của bạn nữa.

Mặc dù lời giải thích về lý do tại sao các cột mốc quan trọng lại bị trì hoãn cũng có phần nào đúng, nhưng trên thực tế vẫn có những lý do rất thuyết phục rằng tại sao nên bắt đầu định hình các yếu tố quan trọng nhất trong cuộc đời khi bạn vẫn còn trong độ tuổi 20–và chúng không hề liên quan đến văn hóa hay kinh tế. Mà đúng hơn là, chúng liên quan đến yếu tố sinh học, và do đó mang tính vượt thời gian—chúng áp dụng cho những người ở thập niên 1950 cũng như ngày nay. Bây giờ chúng ta có thể đi sâu vào một khía cạnh của sinh học khi nó có liên quan đến việc trì hoãn sự trưởng thành–của chuyện sinh sản–vì nó không chỉ bị ảnh hưởng bởi tuổi tác đối với phụ nữ; tinh trùng của nam giới bị lão hóa được cho là chịu trách nhiệm cho những đột biến kéo theo những thứ như chứng tự kỷ và tâm thần phân liệt. Nhưng chúng tôi sẽ đề cập đến chủ đề quan trọng đó vào dịp khác.

Hôm nay tôi muốn tập trung cuộc thảo luận vào một thứ vượt qua chuyện làm cha, và ảnh hưởng đến mọi quyết định hệ trọng trong cuộc sống mà bạn sẽ phải đưa ra–đặc biệt khi nó có liên quan tới những thứ như nghề nghiệp và các mối quan hệ, thậm chí cả đức tin. Và đó chính là bộ não ở lứa tuổi 20.

Bộ não của con người phát triển từ dưới lên trên và từ sau ra trước. Ở dưới đáy là hệ limbic, mà một số phần nguyên thủy của bộ não chúng ta cư trú ở trong đó, những khu vực chịu trách nhiệm cho những chuyện như ngủ, đói, cảm xúc, tình dục và khoái lạc.

Nằm ở phía trước của não bộ là vỏ não trước trán. Được phát triển sau cùng, nó thường được gọi là CEO của bộ não–người điều hành của trí óc. Nó giúp bạn làm những việc như xử lý xác suất, điều chỉnh cảm xúc và những cơn bốc đồng, trì hoãn sự thỏa mãn, xử lý các mục tiêu trừu tượng và không chắc chắn, lên kế hoạch cho tương lai và đưa ra những quyết định và đánh giá tốt.

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Trong thời thanh thiếu niên, cả hai phần của não bộ hành động và tương tác khi chúng đưa bạn đi đến tuổi trưởng thành. Hệ limbic tăng cường những cảm giác về cảm xúc, động lực và khao khát phần thưởng của bạn, khiến cho bản ngã tuổi teen của bạn có cảm giác bồn chồn không yên và gia tăng khao khát làm những chuyện lớn lao, chấp nhận rủi ro mạo hiểm, trải nghiệm tất cả mọi thứ, kết bạn, và trở nên độc lập với bố mẹ bạn. Đồng thời, vỏ não trước trán của bạn cũng bắt đầu kết thúc quá trình trưởng thành của nó và hoạt động như một cỗ máy kiểm tra giám sát những cơn thôi thúc bốc đồng mới nảy sinh, cố gắng ngăn bạn không làm những chuyện quá ngu ngốc. (The New York Times có một trang web tương tác cho thấy sự trưởng thành của bộ não của bạn từ thưở thơ ấu đến tuổi trưởng thành.)

Đây là lý do tại sao những thanh thiếu niên dường như có khả năng chín chắn tuyệt vời vào một lúc nào đó, và sau đó lại làm những chuyện ngu xuẩn vào những lần khác–các phần bốc đồng và CEO của bộ não của họ đang có một trận kéo co, và đôi lúc phe này thắng, còn lúc khác thì phe kia thắng. Bởi lý do này mà tính cách của bạn cũng khá thất thường trong giai đoạn này.

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Ở đầu tuổi 20, vỏ não trước trán của bạn gần như đã hoàn toàn trưởng thành, nhưng vẫn chưa trưởng thành hoàn toàn.

Người ta từng tin rằng vỏ não trước trán hoàn thiện quá trình phát triển trong những năm tháng tuổi teen, nhưng hiện tại chúng ta biết rằng sự trưởng thành của nó vẫn chưa hoàn tất cho đến khoảng 25 tuổi. Điều này có nghĩa là từ khoảng 15-25 tuổi, bạn vẫn còn đang dạo quanh và trải nghiệm thế giới với một bộ não “trẻ trâu”. Đây là lý do tại sao hầu như tất cả chúng ta có thể nhìn lại những giai đoạn không chỉ từ thời phổ thông mà còn cả đại học, khiến chúng ta lắc đầu tự hỏi: “Mình đang nghĩ gì vậy?!”

Bây giờ, bạn có thể suy ra từ tất cả những điều này rằng tốt nhất là đợi cho tới khi bạn 30 tuổi rồi hẵng đưa ra những quyết định lớn—cho đến khi vỏ não trước trán của bạn đã hình thành và trưởng thành hoàn chỉnh. Nhưng điều này không đúng, vì như một nhà sinh học thần kinh đã nói, độ tuổi 20 của bạn không đơn giản là một thời kỳ của “rủi ro lớn,” mà còn là một thời kỳ của “cơ hội lớn.”

Bộ não độ tuổi 20 của bạn mang lại những cơ hội to lớn nào? Có 2 cơ hội lớn–và chúng chỉ xuất hiện một lần trong đời. Đầu tiên là cơ hội để theo đuổi những mục tiêu lớn một cách say mê và tự do, khám phá những câu hỏi lớn của cuộc đời, và lập ra những cam kết quan trọng. Thứ hai là cơ hội để đóng một vai trò tích cực trong sự phát triển của phần não bộ điều hành của bạn nhằm tạo ra một nền tảng cho thành công lâu dài. (Rõ ràng là những lợi thế về não bộ đó cũng áp dụng cho các thiếu niên, nhưng người trẻ ở độ tuổi 20 mất nhiều thời gian hơn để đưa ra quyết định của riêng họ và vì vậy luyện tập những khả năng đặc biệt của bộ não của họ. Họ đang đứng ở ngã tư của cơ hội và sự độc lập.)

Trong bài viết ngày hôm nay, chúng tôi sẽ tập trung vào lợi thế đầu tiên của bộ não ở độ tuổi 20; và bữa khác chúng tôi sẽ đi sâu vào những lợi thế.

Lợi thế #1 của Bộ não độ tuổi 20: Động lực đầy đam mê, tự do để theo đuổi những đam mê của bạn một cách không sợ hãi, khám phá những câu hỏi lớn của cuộc sống, và lập ra những cam kết quan trọng.

Có vẻ như đó là một bước ngoặt tàn nhẫn của tự nhiên khi cùng một lúc bạn cảm thấy được thúc đẩy để chấp nhận rủi ro và tìm kiếm phần thưởng, đang trải nghiệm một sự dâng trào cảm xúc, và bắt đầu vật lộn với những phức tạp của tuổi trưởng thành và đưa ra các quyết định sẽ ảnh hưởng đến cả tương lai của bạn, phần điều hành của bộ não của bạn chưa theo kịp tiến độ—như thể bạn đang lái một chiếc xe hơi bị lỗi phanh. Và quả thực, đó là cách mà các nhà nghiên cứu từ lâu đã nhìn nhận về nó–rằng bộ não của thiếu niên bị “hỏng”–thôi thúc bốc đồng một cách liều lĩnh và ngu xuẩn.

Nhưng nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy những đặc tính tương tự của bộ não thiếu niên có thể gây trở ngại, nhưng cũng có thể là lợi thế khác biệt–chứ không phải là sự cố của tự nhiên, mà là sự thích nghi về mặt tiến hóa có mục đích. Mục đích đó là nhằm khiến một người trẻ đi xa nhà, tự lập, khám phá sân chơi mới và nắm lấy cơ hội tìm kiếm thành công. Nhưng ai có thể khai thác được nguồn năng lượng độc nhất vô nhị của tuổi trẻ từ thời xa xưa thì đạt được lợi thế hơn bạn bè đồng trang lứa của họ. Như nhà khoa học thần kinh B.J. Casey cho hay, bản chất “bất bình thường” của bộ não tuổi thiếu niên “chính xác là những gì bạn cần để làm những việc mà sau này bạn phải làm.

Bộ não tuổi thiếu niên mang lại cho bạn kiểu sức mạnh nào mà bạn cần đến khi dấn thân vào tuổi trưởng thành? Có ba sức mạnh:

  • Lòng đam mê nhiệt thành
  • Can đảm đối mặt với rủi ro
  • Một sự tò mò mãnh liệt và sâu sắc về con người và thế giới

Đam mê mãnh liệt

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Như chúng ta đã thảo luận, trong thời kỳ thanh thiếu niên, hệ limbic (hệ não rìa) của não bộ bắt đầu tăng cường những cảm xúc của bạn về cảm xúc và động lực, trong khi cùng lúc đó, vỏ não trước trán bắt đầu phát triển khả năng kiểm soát những cơn thôi thúc bốc đồng do cái trước sinh ra. Và một lần nữa, các thùy trán hoàn thành quá trình trưởng thành của chúng vào khoảng giữa độ tuổi 20. Trước đó, hệ limbic, đặc biệt là hạch hạnh nhân, phản ứng với các kích thích mạnh mẽ hơn ở người lớn. Trong khi vỏ não phía trước tạo ra một phản ứng “suy nghĩ” thì hạch hạnh nhân tạo ra một phản ứng mang nhiều cảm xúc, hướng đến bản năng hơn.

Các nhà sinh học thần kinh không chắc chắn về mối quan hệ chính xác giữa hạch hạnh nhân và vỏ não trước trán trong bộ não của tuổi thanh thiếu niên (và hãy nhớ, đây là bộ não từ khoảng 15-25 tuổi), ngoài những điều như vỏ não trước trán ngày càng được kích hoạt mạnh mẽ hơn khi nó trưởng thành và bắt đầu hành động như một cỗ máy giám sát ngày càng lớn đối với hạch hạnh nhân.

Nhưng tôi thích tưởng tượng về sự thiết lập theo phép so sánh này (hoàn toàn phi khoa học): Vỏ não trước trán giống như một cái sàng. Trong bộ não tuổi vị thành niên, các lỗ trên sàng rất lớn, do đó kích thích từ thế giới bên ngoài hầu hết sẽ đi thẳng qua và làm hạch hạnh nhân phát sáng, tạo ra một phản ứng cảm xúc, bản năng. Khi vỏ não trước trán trưởng thành và vững chắc, các lỗ sẽ ngày càng thu nhỏ lại–mạng lưới chụp bắt và phân tích ngày càng nhiều kích thích trước khi nó chạm được đến hạch hạnh nhân, cho bộ não cơ hội đưa ra một phản ứng lý trí, có chừng mực. Quả thật, vỏ não trước trán còn được gọi là “khu vực của suy nghĩ, xem xét lại một cách tỉnh táo,” vì nó là phần não bộ cân nhắc những hậu quả của một lựa chọn.

Đây là lý do tại sao trong những năm vị thành niên của bạn, cho đến những năm đầu của lứa tuổi 20, bạn trải nghiệm mọi thứ thực sự mãnh liệt–các mối quan hệ rất mãnh liệt, các trải nghiệm tâm linh rất mãnh liệt, những tột cùng cảm xúc thì thật tột cùng, còn những cảm xúc chán chường thì xuống tới tận đáy. Những trải nghiệm mới mẻ có cảm giác thật tuyệt vời; những cảm giác mạnh thì mang đến cho bạn nhiều hứng khởi hơn. Các kích thích từ thế giới đi thẳng vào não bộ thay vì bị tóm lại ở cái sàng vỏ não và được phân tích một cách lạnh lùng trước tiên. Các trải nghiệm có thể thắp sáng hạch hạnh nhân cảm xúc của bạn, cho phép bạn cảm nhận mọi thứ một cách sâu sắc hơn. Ở đây bạn đã nắm được nguyên do thần kinh đằng sau niềm đam mê đầy nhiệt thành nổi tiếng của tuổi trẻ.

Cường độ (hoạt động) của bộ não thanh thiếu niên có thể khiến cho những năm tháng tuổi teen của chúng ta và đầu tuổi 20 quá chừng mãnh liệt/kịch tính. Nhưng niềm đam mê này cũng cho phép những bạn trẻ ở độ tuổi 20 có cảm xúc mãnh liệt về các vấn đề, các nguyên nhân, con người và tâm linh. Nó có thể thúc đẩy bạn bắt đầu các phong trào, tiến hành hành động và lập cam kết–các bước được tạo điều kiện bởi sức mạnh tiếp theo của bộ não tuổi đôi mươi.

Can đảm khi đối mặt với rủi ro 

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Ngoài cường độ và cảm xúc mà hạch hạnh nhân mang vào phương trình, các trung tâm phần thưởng của não bộ cũng rất nhạy cảm trong giai đoạn này. Điều này thúc đẩy bạn nắm bắt nhiều cơ hội hơn.

Trái với suy nghĩ thông thường, trên thực tế các thanh thiếu niên đánh giá cao một số rủi ro–những rủi ro “được biết đến nhiều,” như nguy cơ mang thai hoặc mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhưng họ lại đánh giá thấp những rủi ro “chưa được biết đến”–bất cứ điều gì mà khả năng thắng và thua còn mơ hồ.

Người lớn thường sẽ dập tắt ý tưởng về những rủi ro như vậy ngay khi chúng thoáng qua tâm trí họ, nhưng một thiếu niên thì sẽ dành thời gian để xem xét về chúng.

Rõ ràng, khuynh hướng đón nhận rủi ro này có thể có một mặt trái—có một nguyên do khiến tỷ lệ tử vong của thanh thiếu niên cao gấp ba lần tỷ lệ tử vong của trẻ tiểu học. Nhưng lòng can đảm đối mặt với rủi ro cũng hoàn toàn cần thiết để giúp bạn theo đuổi giấc mơ và lý tưởng của bạn.

Đưa ra bất kỳ quyết định hoặc cam kết lớn nào đều dính líu đến rủi ro–việc kinh doanh của tôi sẽ thất bại, nàng có phải là the one (người ấy) không, liệu mình có hạnh phúc khi sống xa nhà hàng ngàn dặm? Và rủi ro sẽ kích thích vỏ não trước trán– “Nếu điều này xảy ra thì sao? Còn x,y,z thì sao?” Rõ ràng, phân tích lý trí là điều tuyệt vời, nhưng có một số thứ trong cuộc sống mà bạn nên gạt đi nỗi sợ của bạn và đâm đầu theo nó. Bộ não của người trẻ ở độ tuổi 20 cho bạn sự mạnh dạn để làm được như vậy. Nhưng khi vỏ não trước trán tập hợp được sức mạnh, nó sẽ bắt đầu khuyên nhủ bạn ngừng làm bất cứ việc gì rủi ro và có khuynh hướng duy trì nguyên trạng. Tình trạng tê liệt do phân tích thấm vào.

Một sự tò mò mãnh liệt và sâu sắc về con người và thế giới

Dung lang phi Tuoi 20 - Tan dung Suc manh doc dao cua Bo nao tuoi 20 cua ban (Phan 1)

Bây giờ bạn có thể nghĩ, “Đương nhiên là, các bạn trẻ ở độ tuổi 20 có đam mê và dũng cảm để đưa ra những quyết định lớn, nhưng họ có thể sẽ đưa ra quyết định sai lầm, vì họ ngây thơ và bốc đồng! Tốt hơn là nên đợi cho đến khi bạn già dặn chững chạc hơn.” Và đúng là các nhà nghiên cứu đã phát hiện thấy đôi lúc bộ não thanh niên tìm kiếm-phần thưởng thường đưa ra nhiều quyết định liều lĩnh hơn, như chọn tham gia vào những cuộc vui chè chén hay tình dục không an toàn. Nhưng đó thường là do áp lực xã hội (bộ não của thanh niên cũng nhạy cảm hơn trước đánh giá của bạn bè đồng trang lứa). Các nhà nghiên cứu quả thực đã phát hiện thấy trong những tình huống khác ít “nhiệt” và ít bị áp lực của bạn bè, khi một phần thưởng đang bị đe dọa vuột mất, một người trẻ khao khát làm điều gì đó đúng đắn, và sẽ mất nhiều thời gian hơn để quyết định, và thu thập nhiều thông tin hơn trước khi làm, hơn những người lớn. Các nhà nghiên cứu cho biết, điều đó có nghĩa là có những tình huống mà ở đó thanh thiếu niên có khả năng sẽ đưa ra quyết định tốt hơn “người lớn.”

Các trung tâm phần thưởng nhạy cảm của bộ não ở tuổi vị thành niên không chỉ thúc đẩy quá trình thu thập và cân nhắc thông tin, mà chúng còn tạo thuận lợi cho việc học hỏi thông tin mới, đó là lý do tại sao những thanh thiếu niên (khi nói đến một chủ đề mà chúng yêu thích) có thể thấy việc học hành là thú vị và thỏa mãn hơn người lớn.

Tất cả điều này đều có lý: ai dành nhiều thời gian hơn để sẵn sàng xem xét những câu hỏi như tôn giáo thực sự là gì và đâu là triết lý chính trị tốt nhất–các sinh viên đại học hay là bố mẹ của họ? Người sau thường chẳng thèm bận tâm, trong khi người đầu tiên thì chẳng thể nào có tìm tòi đủ đối với những câu hỏi lớn của cuộc đời. Do hệ thống phần thưởng nhạy cảm của bộ não tuổi vị thành niên mà những thứ có cảm giác chán ngắt đối với “người lớn”, như tìm kiếm sự thật, lại rất đáng quan tâm đối với người trẻ.

Tận dụng những sức mạnh tay ba của Bộ não ở độ tuổi đôi mươi

Tôi thích nghĩ về những thứ như khởi nghiệp, đạt được công việc mà bạn mơ ước, kết hôn, cam kết với một đức tin và thậm chí xúc tác cho một phong trào chính trị hoặc văn hóa, na ná như du hành vào vũ trụ. Một khi tên lửa của bạn rời khỏi bầu khí quyển của trái đất, thì nó có thể quay quanh quỹ đạo đó vô thời hạn. Nhưng để bay được ra ngoài không gian ngay từ đầu, bạn cần có một lực mạnh mẽ, to lớn dưới dạng động cơ đẩy tên lửa để vượt qua được lực hút mạnh của trái đất.

Vâng, bộ não ở độ tuổi 20 của bạn chính là động cơ đẩy tên lửa đó.

Những người trẻ ở độ tuổi đôi mươi ít khi nản lòng trước những rủi ro chưa được biết đến, và trở nên có động lực và quan tâm nhiều hơn bởi viễn cảnh về phần thưởng, trong khi người lớn thì ngược lại. Ở độ tuổi đôi mươi của bạn, bạn đầy đam mê và sẵn sàng học hỏi, và khả năng chịu đựng rủi ro cao hơn của bạn thúc đẩy bạn hành động theo đam mê và hiểu biết đó.

Thật không may, nhiên liệu của tên lửa của bộ não bạn đang bị rò rỉ khi bạn gần chạm đến ngưỡng 30. Bây giờ là thời điểm để cất cánh.

Tại sao bố mẹ bạn là những người cổ lỗ sĩ như vậy 

Giờ thì bạn đã có được một lời giải thích cho một nhận định mà có lẽ bạn từng đưa ra khi lớn lên: “Trời ơi, bố mẹ tôi trông chán quá. Họ dường như chẳng trăn trở về những điều sâu sắc hay đam mê tha thiết với bất cứ thứ gì. Họ luôn tuân theo thói quen của mình và vẫn nghe những bản nhạc tương tự như thời họ học đại học! Tôi sẽ không đời nào muốn trông giống như thế.” Bạn có lẽ cho rằng sự què quặt ổn định của họ là một chức năng của quyết định chủ động chọn “cách sống an phận” của họ, hay là hệ quả của cái cách mà những trách nhiệm của họ trong cuộc đời đã làm họ héo mòn. Những điều này chắc chắn là những yếu tố gây ra chứng Rối loạn Buồn chán ở Người lớn (Adult Boring Disorder (ABD). Nhưng nó cũng là do những thay đổi trong bộ não của họ, và những thay đổi này cũng sẽ xảy ra với bạn.

Phần lớn những người trưởng thành đều trông quá “buồn chán” và ghét rủi ro và không trải nghiệm cuộc đời một cách mãnh liệt vì sự nhạy cảm của hệ thống phần thưởng trong bộ não của họ đã chai sạn và vỏ não trước trán đã trưởng thành của họ đã dập tắt những cảm xúc đam mê của họ. Những sở thích âm nhạc của bố mẹ bạn đã chấm dứt từ thời đại học (ít nhất thì đây là lý thuyết của cá nhân tôi về chuyện này) vì âm nhạc không còn tạo ra cường độ tương tự, phản ứng cảm xúc sắc sảo như nó đã từng ở thời niên thiếu của họ (“Bạn phải nghe bài hát này!”) vì vậy nên nó không còn làm họ thích thú nhiều nữa.

Tôi thấy sự cân bằng của hệ limbic/vỏ não trước thay đổi tùy theo từng cá nhân–những nghệ sĩ và những kiểu người nhạy cảm khác dường như duy trì được nhiều hơn tí chút cường độ cảm xúc của tuổi trẻ, và tất nhiên một số người nghe nhạc tận tâm vẫn say mê với âm nhạc suốt cả cuộc đời họ. Rất nhiều người vẫn cố gắng duy trì sự tò mò và cảm giác phiêu lưu trong suốt cuộc đời họ—vì vậy đừng hiểu sai ý của tôi—bạn chắc chắn không bị an bài để trở thành một người lớn chán ngắt/vật vờ. Nhưng sau khi vỏ não trước trán hoàn tất quá trình trưởng thành thì tất cả mọi người đều trở nên chín chắn, ở mức độ này hay mức độ khác

Về phương diện nào đó, sự làm dịu đi cường độ cảm xúc của một người có vẻ như là một mất mát thực sự. Người ta thường tự hỏi tại sao quá nhiều nhạc sĩ tài năng đã chết vì tự tử hay chơi tội phạm ma túy quá liều ở độ tuổi 27 (còn được gọi là Câu lạc bộ Mãi Mãi tuổi 27). Các nhạc sĩ thường sáng tác ra một số bài hát hay nhất trong những ngày đầu của sự nghiệp của họ–những bài hát họ viết trong giai đoạn tuổi trẻ của họ, được tiếp thêm nhiên liệu bởi cường độ cảm xúc của bộ não tuổi đôi mươi của họ. 27 tuổi là đúng khoảng thời gian mà vỏ não trước trán hoàn thành quá trình trưởng thành. Có thể nào do sự sụt giảm trong cường độ cảm xúc từng tiếp thêm cho sức sáng tạo của họ và cảm xúc của sáng tác của họ đã tạo ra một nỗi thất vọng sâu sắc ở các nghệ sĩ? Biết đâu được. Đó chỉ là một lý thuyết của cá nhân tôi mà thôi.

Nhưng đây là tin tốt–sự hoàn tất quá trình trưởng thành của não bộ không chỉ không khiến cho phần lớn chúng ta tự tử, mà trên thực tế bạn sẽ trải nghiệm điều đó như một cảm xúc tốt lành và sự thay đổi tích cực! Bạn quả thực có thể cảm nhận điều đó đang xảy ra. Rồi sẽ có một thời điểm vào khoảng tuổi 25 khi bạn nhận thấy một sự thay đổi ở bản thân mình. Bạn bắt đầu thấy mình cảm thấy ổn định hơn, vững vàng hơn, an toàn hơn. Bạn sẽ nghĩ về drama trong cuộc đời bạn mới chỉ vài năm trước và tự hỏi hồi đó bạn nghĩ gì thế–bạn sẽ cảm thấy mình đã thay đổi rất nhiều kể từ đó và bây giờ sẽ xử lý mọi chuyện khác đi rất nhiều so với bạn của ngày xưa. Khi bạn cảm nhận điều này, bạn sẽ biết rằng vỏ não trước trán của bạn đã hoàn tất sự trưởng thành.

Những giai đoạn trước và sau của việc chuyển đổi sức mạnh từ hệ limbic-đến-vỏ não trước trán không tốt cũng chẳng xấu; mỗi thay đổi có những sức mạnh phù hợp với một giai đoạn khác biệt trong cuộc sống. Ở độ tuổi đôi mươi, khi bạn đưa ra những quyết định và bước đi lớn, quan trọng, bạn cần có cảm xúc và cường độ cảm xúc để khích lệ bạn nghiên cứu và suy ngẫm về những câu hỏi lớn của cuộc đời, và động lực mạnh mẽ để chấp nhận rủi ro, mạo hiểm, và đưa ra những cam kết. Rồi sau đó đến độ tuổi ba mươi và lớn hơn, bạn cần sự điềm tĩnh tự tin để vượt qua những cơn thôi thúc bốc đồng và tâm trạng thất thường có hại của bạn, và để xây dựng những thứ mà bạn đã triển khai ở lứa tuổi 20–để phát triển doanh nghiệp của bạn, mở rộng phong trào của bạn, làm chủ một gia đình.

Bí quyết đơn giản là tận dụng từng sức mạnh trong giai đoạn mà nó mang lại: Lứa tuổi 20 là để triển khai, còn độ tuổi 30 là để xây dựng những thứ mà bạn đã triển khai.

Kết

Bài viết ngày hôm nay đã nêu bật một số sức mạnh độc đáo của bộ não ở tuổi đôi mươi—ấy là khuynh hướng đam mê sâu sắc, can đảm đối mặt với rủi ro và sự tò mò về người khác và thế giới. Nhưng bạn nên hướng những sức mạnh này đi theo hướng nào? Hôm khác chúng tôi sẽ thảo luận về cơ hội thứ hai chỉ xảy ra một lần trong đời mà bộ não của tuổi đôi mươi mang lại.

 

Đọc tiếp phần 2 ở đây

 

Tài liệu tham khảo:

The Defining Decade: Why Your Twenties Matter–And How to Make the Most of Them Now — one of the best books I read last year. Highly recommended for any twentysomething.
Why the Teen Brain is Drawn to Risk
The Half-Baked Teen Brain: A Hazard or a Virtue?
Beautiful Brains
Adolescents’ Risk-Taking Behavior Is Driven by Tolerance to Ambiguity
Teenage Brains Are Malleable And Vulnerable, Researchers Say

The twentysomething accomplishments in the intro were taken from the “What Other People Accomplished When They Were Your Age” generator.

Nguồn: Art of Manliness

Theo tamlyhoctoipham.com

Tội Phạm Bài viết liên quan

Tại sao tất cả chúng ta đều cần triết học (Phần 2)

Tại sao tất cả chúng ta đều cần triết học (Phần 2)  4

 16/09/2020 10:57:05 CH

Bởi vì sự hiểu biết của con người là có giới hạn nên chúng ta phải thận trọng với những thứ mà ta chọn chấp nhận là sự thật.

Xem chi tiết 
Tại sao chúng ta cần triết học (phần 1)

Tại sao chúng ta cần triết học (phần 1)  4

 16/09/2020 10:57:02 CH

Để giành được tự do thật sự, anh phải làm nô lệ cho triết học

Xem chi tiết 
Tâm hồn không tĩnh lặng - Cuốn sách no1 về chứng Hưng trầm cảm (rối loạn lưỡng cực)

Tâm hồn không tĩnh lặng - Cuốn sách no1 về chứng Hưng trầm cảm (rối loạn lưỡng cực)  15

 09/09/2020 10:51:06 CH

Cuốn sách vừa là một lời tâm sự, vừa là lời lý giải cho căn bệnh về tâm lý rất phức tạp của con người. Không khô khan, dài dòng mà thu hút, đầy thuyết phục, bạn sẽ lần theo từng lời kể đi qua từng giai đoạn trong cuộc đời tác giả.

Xem chi tiết 
Tiềm thức và Ám thị

Tiềm thức và Ám thị  23

 07/09/2020 10:48:12 CH

Ám thị là thủ đoạn thao túng hành vi vô cùng cổ xưa.

Xem chi tiết 
Lẽ nào bạn sinh ra để làm hài lòng người khác?

Lẽ nào bạn sinh ra để làm hài lòng người khác?  31

 07/09/2020 10:48:11 CH

Bạn có thấy cuộc đời của bạn toàn phải xử lý hay đối phó với các nhu cầu của người khác, để rồi bắt buộc phải quên đi nhu cầu hay cảm nhận của mình không?

Xem chi tiết 
Giấc mơ và thôi miên

Giấc mơ và thôi miên  32

 07/09/2020 10:48:08 CH

Khi con người ở trong một tập thể, sự phòng bị sẽ giảm xuống rất thấp. Thôi miên tập thể tưởng như không nhằm vào cá nhân nào, nhưng thực chất vẫn có.

Xem chi tiết 

Quảng cáo

thu mua đồ cũ

Quảng cáo

kem flan

Quảng cáo

xuong may dong phuc

Quảng cáo

xe ôtô 2018
Trước Khi Nhắm Mắt  837
 13/09/2018 12:44:10 SA
Tiếng Thét  725
 13/09/2018 12:39:16 SA
Đảo Quỷ  913
 13/09/2018 12:34:42 SA
Pháp Y Tần Minh  779
 13/07/2018 3:59:16 CH
Kiêu Hãnh Và Định Kiến  791
 13/07/2018 3:48:06 CH
Xem thêm nhiều tin khác 
Bạn vui lòng chờ trong giây lát...