Dù trong một mối quan hệ tốt đẹp đến đâu, ta vẫn luôn phải bảo vệ những sở thích và quan điểm của mình trước nguy cơ bị đối phương phản đối. Ta tranh luận về giờ đi ngủ, vị trí đặt ghế sofa, tần suất làm tình, lịch trình khi du lịch tội phạm nước ngoài hay màu sắc đẹp nhất cho một chiếc xe hơi mới. Ngày trước, cách biện minh đơn giản hơn nhiều. Người có quyền lực hơn sẽ lạnh lùng tuyên bố: “Vì tôi nói vậy” hoặc “Vì tôi muốn thế”. Nhưng ta đang sống trong một thời đại văn minh hơn, nơi mà chỉ những lý lẽ có căn cứ mới có sức thuyết phục.
Bởi vì ta cũng sống trong một thời đại dân chủ, nên khi các cặp đôi tranh cãi, họ thường viện đến lá bài mạnh nhất: ý kiến của số đông. Trong cơn nóng giận, ta nhắc nhở người kia – với toàn bộ sức nặng của đám đông hậu thuẫn phía sau – rằng điều ta muốn làm, nghĩ hay cảm nhận là hoàn toàn bình thường. Ta gợi ý rằng họ nên đồng ý với ta, không chỉ vì ta nói vậy, mà vì nếu họ chịu dừng lại và suy nghĩ một cách khiêm tốn, họ sẽ nhận ra rằng tất cả những người có tư duy đúng đắn cũng nghĩ như ta. Quan điểm của ta (về kế hoạch du lịch, đời sống tình dục hay màu xe) không phải là một sự lập dị cá nhân. Nó là điều hiển nhiên, là chân lý phổ quát, là cái gọi là “bình thường” trong đạo đức thời nay.
©Flickr/Bennilover
Trong cuộc tranh luận, ta khoác lên quan điểm của mình bộ áo quyền lực của số đông, như thể không chỉ một mình ta – một kẻ nhỏ bé và có thể bị phớt lờ – cảm thấy khó chịu với thái độ của người kia, mà cả một tập thể những con người sáng suốt trên thế giới đều đồng lòng đứng về phía ta. Còn người kia, với cách nấu mì ống lạ lùng, với kiểu quan tâm đến chị gái khác thường hay với ý kiến đi ngược lại xu hướng về một cuốn tiểu thuyết đạt giải thưởng, hoàn toàn lẻ loi và lập dị.
Về lý thuyết, cái gọi là “bình thường” không nên quá quan trọng. Vì có những điều phổ biến nhưng lại sai lầm, và có những điều bị cho là kỳ quặc nhưng thực ra rất khôn ngoan. Nhưng dù hiểu điều đó bằng lý trí, ta vẫn là những sinh vật mang tính xã hội sâu sắc. Hàng triệu năm tiến hóa đã lập trình bộ não ta để coi trọng ý kiến của những người xung quanh. Trong thực tế, ta luôn cảm thấy vô cùng quan trọng khi nhận được sự đồng thuận và chấp nhận từ cộng đồng. Chính vì vậy, ngay cả khi luận điểm “bình thường” được đưa ra một cách võ đoán và thiếu công bằng, nó vẫn đánh trúng vào một điểm yếu trong tâm trí ta – và đó chính là lý do đối phương sử dụng nó một cách đầy khéo léo.
Dẫu vậy, ta vẫn cần giữ vững những lập luận phản biện. Trong đời sống cá nhân, ta không thể biết chính xác điều gì là “bình thường”, bởi ta không thể dễ dàng tiếp cận sự thật thầm kín của người khác. Không ai có thể khẳng định thế nào là tần suất quan hệ tình dục “chuẩn mực”, thế nào là “bình thường” khi khóc, khi ngủ riêng giường với bạn đời hay khi không ưa bạn thân của họ. Không có cuộc khảo sát đáng tin cậy nào về điều này, cũng chẳng có nhân chứng xác thực. Thay vì dựa vào những talk show truyền hình hào nhoáng hay những bài báo ngọt ngào nhưng thiếu thực tế, ta sẽ có cái nhìn chính xác hơn về sự “bình thường” bằng cách quan sát chính mối quan hệ của mình.
Quan trọng hơn cả, ta nên dừng ngay thói quen ca tụng cái “bình thường” chỉ khi nó có lợi cho ta, và thay vào đó, hãy thừa nhận một sự thật đơn giản: hầu hết những điều đẹp đẽ nhất trong tình yêu đều không hề “bình thường” chút nào. Không có gì “bình thường” khi một ai đó nhìn ta và cảm thấy bị hấp dẫn. Không có gì “bình thường” khi người ấy đồng ý ở bên ta, chấp nhận những thói quen quái dị của ta, đặt cho ta một biệt danh đáng yêu lấy cảm hứng từ con vật ta yêu thích thời thơ ấu, hay dành cả buổi cuối tuần chỉ để khâu lại mấy chiếc cúc áo cho ta. Cũng chẳng có gì “bình thường” khi một người sẵn sàng thức khuya chỉ để lắng nghe những nỗi lo lắng của ta.
Ta là những kẻ may mắn hiếm hoi trong vũ trụ này, được hưởng những điều tốt đẹp mà xác suất xảy ra nhỏ bé đến mức đáng kinh ngạc. Vậy thì thật vô ơn biết bao khi ta cố vin vào cái gọi là “bình thường” chỉ để chiến thắng một cuộc tranh cãi vụn vặt. Thay vì vùi dập người kia bằng những lập luận dân chủ giả tạo, ta nên học cách thành thật hơn, yếu đuối hơn một chút – và có lẽ, chính vì thế mà thuyết phục hơn: rằng ta mong muốn điều đó xảy ra, không phải vì nó “bình thường”, mà chỉ đơn giản là vì nó sẽ khiến ta rất hạnh phúc nếu có – và rất đau lòng nếu không.
Nguồn: WHEN WE TELL OUR PARTNERS THAT WE ARE NORMAL AND THEY ARE STRANGE | The School Of Life
Theo tamlyhoctoipham.com