Một nghiên cứu mới đây đã đi tìm lời giải cho câu hỏi: Liệu chúng ta có thể thực sự buông bỏ hoàn toàn những gắn bó tình cảm với người cũ hay không, và quá trình ấy thường mất bao lâu?
Sau khi một mối quan hệ kết thúc, nhiều người vẫn mang trong lòng những cảm xúc dành cho người cũ. Tùy thuộc vào việc ai là người chủ động chia tay, việc “vượt qua” nỗi đau ấy có thể trở nên vô cùng khó khăn. Điều này lại càng đúng hơn khi mối quan hệ đã kéo dài nhiều năm, như sau một cuộc ly hôn chẳng hạn. Từ lâu, giới tâm lý học vẫn đau đáu hai câu hỏi lớn: Liệu có thể hoàn toàn cắt đứt mọi ràng buộc tình cảm với người cũ không, và nếu có thể, thì điều đó thường mất bao lâu?
Một nghiên cứu mới, được công bố trên tạp chí khoa học Social Psychological and Personality Science (Chong và Fraley, 2025), đã tìm cách trả lời những câu hỏi ấy. Nghiên cứu này được thực hiện bởi Jia Y. Chong và R. Chris Fraley, từ Khoa Tâm lý học thuộc Đại học Illinois Urbana-Champaign, tập trung vào sự bền vững lâu dài của các gắn bó cảm xúc với người cũ sau chia tay.
Image: NadyaKorobkova/Shutterstock
Để tham gia nghiên cứu, tình nguyện viên phải đáp ứng một số điều kiện nhất định. Quan trọng nhất là họ phải là người trưởng thành và đã từng trải qua ít nhất một mối tình kéo dài hơn hai năm. Ngoài ra, mối quan hệ ấy phải đã kết thúc, và người cũ vẫn còn sống tại thời điểm nghiên cứu diễn ra. Tổng cộng, 328 tình nguyện viên đã hoàn thành nghiên cứu này. Họ có độ tuổi trung bình khoảng đầu ba mươi, với 57% là nữ giới. Trung bình, họ từng ở bên người cũ khoảng 4,6 năm, và cuộc chia tay đã xảy ra trung bình 5 năm trước khi nghiên cứu bắt đầu. Tuy vậy, con số cụ thể ở từng người có sự khác biệt khá lớn.
Những người tham gia được yêu cầu trả lời nhiều câu hỏi khác nhau từ các bộ câu hỏi về sự gắn bó và kết nối tình cảm. Những câu hỏi này xoay quanh việc họ có còn cảm thấy gắn bó về mặt cảm xúc với người cũ không – ví dụ như họ có còn thích dành thời gian ở bên người ấy, hay người ấy có còn mang lại cho họ cảm giác an toàn không. Bên cạnh đó, họ cũng được hỏi những câu tương tự về một người lạ hoàn toàn. Cách làm này giúp các nhà khoa học có được điểm so sánh cho từng người, để xem liệu họ còn gắn bó tình cảm với người cũ nhiều hơn hay không so với một người lạ trên đường phố. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn hỏi người tham gia về việc ai là người chủ động chia tay, họ đã có mối quan hệ mới nào sau đó chưa, cùng một số câu hỏi khác về mối quan hệ cũ. Dựa trên những dữ liệu này, các nhà khoa học đã thực hiện nhiều phân tích thống kê chuyên sâu.
Mất khoảng 4 năm để đi được nửa chặng đường quên người cũ, nhưng có những người sẽ chẳng bao giờ quên được
Vậy, các nhà khoa học đã phát hiện ra điều gì? Về lâu dài, trong các mô hình thống kê, mối gắn bó cảm xúc với người cũ cuối cùng cũng về mức 0. Đây có lẽ là một tin tốt cho những ai đang vật lộn sau một cuộc chia tay đầy sóng gió: Dữ liệu cho thấy rằng, cuối cùng, gần như tất cả mọi người đều thực sự “vượt qua” được người cũ và không còn cảm giác gắn bó với họ hơn là với một người lạ tình cờ trên phố.
Nhưng khoảng thời gian để chạm đến trạng thái ấy lại dài hơn ta tưởng. Trung bình, mất khoảng 4,18 năm để đi được nửa chặng đường quên người cũ. Điều này gợi ý rằng, phải đến khoảng 8 năm sau, mối gắn bó tình cảm với người cũ mới thật sự biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên, mức độ khác biệt giữa từng người là rất lớn. Đối với một số người, ngay cả sau nhiều năm, mối gắn bó ấy vẫn mạnh hơn so với một người lạ. Nói cách khác, có những người sẽ chẳng bao giờ hoàn toàn quên được người cũ.
Các nhà khoa học cũng phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quên đi một người cũ. Thật bất ngờ, việc có mối quan hệ mới hay giới tính không ảnh hưởng đến tốc độ phai nhạt cảm xúc với người cũ. Yếu tố quan trọng nhất dự đoán khả năng tiếp tục gắn bó cảm xúc với người cũ chính là việc bạn còn liên lạc với họ hay không. Ngoài ra, những người có xu hướng lo âu cao cũng thường duy trì mối gắn bó lâu dài hơn với người cũ. Việc có con chung với người cũ ban đầu khiến mức độ gắn bó tình cảm cao hơn, nhưng mối gắn bó này lại phai nhạt nhanh hơn so với những cặp đôi không có con chung.
Nguồn: How Long It Really Takes to Get Over an Ex | Psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com