NHỮNG ĐIỂM CHÍNH
- "Tolyamory" là sự kết hợp giữa "cam chịu" (tolerate) và "đa ái" (polyamory) – trạng thái mà bạn chấp nhận sự lừa dối của đối phương một cách miễn cưỡng.
- Đây không phải là việc bị lừa dối mà không hay biết, cũng không phải là mối quan hệ đa ái tự nguyện và văn minh.
- Để thoát khỏi vòng lặp này, bạn cần xây dựng nội lực và tìm kiếm sự hỗ trợ để đủ can đảm đứng vững một mình.
Billie Holiday từng hát một câu rất nổi tiếng: "Chỉ cần có anh, em sẽ vượt qua tất cả." Nhưng liệu niềm tin ấy có nên áp dụng cho "tolyamory"? Thuật ngữ này dùng để chỉ một kiểu quan hệ "cam chịu đa ái", khi bạn biết rõ người kia đang lừa dối mình, đang có những giây phút mặn nồng bên người khác, nhưng bạn lại chọn cách im lặng và không phản kháng.
Tolyamory thực chất là gì?
Có thể nói đây là một tình huống khá "nghiệt ngã". Dan Savage, một nhà báo kiêm người dẫn chương trình nổi tiếng, được cho là người đầu tiên đưa thuật ngữ này ra công chúng vào đầu năm 2024. Trong một buổi trò chuyện, ông mô tả đó là trạng thái "một người sẵn sàng nhắm mắt làm ngơ trước một điệu nhảy lả lơi hay một cuộc tình chớp nhoáng của bạn đời sau nhiều năm gắn bó." Về cơ bản, đó là một kiểu quan hệ "ngậm bồ hòn làm ngọt", nơi bạn tự bịt mắt mình trước những cuộc vụng trộm xác thịt của đối phương.
Điều này hoàn toàn khác biệt với "đa ái dựa trên đạo đức" (ethical polyamory). Chữ "đạo đức" ở đây nghĩa là cả hai bên đều đồng thuận và cởi mở với điều đó. Hai bạn đã thảo luận kỹ càng và cảm thấy ổn với việc một trong hai, hoặc cả hai, có những đối tác tình dục khác. Không, "tolyamory" không tích cực như thế; hãy cứ hình dung về cặp đôi Cameron và Daphne trong loạt phim The White Lotus để thấy rõ sự bế tắc này.
Đây cũng không phải là việc bạn bị "dắt mũi" hay bị lừa phỉnh. Với "tolyamory", bạn biết tỏng những gì đang diễn ra sau lưng mình. Chỉ là, bạn chọn cách không làm gì cả.
Tại sao chúng ta lại chấp nhận "Cam chịu đa ái"?
Vì sao bạn lại chọn im lặng khi biết người chung chăn sẻ gối đang có bóng dáng người khác? Có lẽ, vì bạn đã quá yêu, quá tận tụy, hoặc bị một điều gì đó ở đối phương làm cho mờ mắt đến mức sẵn sàng bỏ qua, thậm chí là tìm cách bào chữa cho những sai lầm ấy. Nó giống như lời bài hát I Will Survive: "vẫn là con người nhỏ bé bị xiềng xích và yêu anh tha thiết". Chẳng hạn, khi người ấy quá đỗi cuốn hút, bạn có thể tự huyễn hoặc mình để lờ đi mọi chuyện. Thậm chí, bạn còn tự đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc chính mình, kiểu như: "Chắc tại dạo này mình thiếu quan tâm nên người ấy mới đi tìm niềm vui bên ngoài."
Bên cạnh đó, còn có những lý do mang tính "thực tế", như chuyện tiền bạc, gia đình hay địa vị xã hội. Ở bên cạnh người ấy, bạn có được cuộc sống sung túc, nguồn lực, danh tiếng hoặc quyền lực mà bạn hằng khao khát và lo sợ sẽ mất đi. Chúng ta thường thấy điều này ở bạn đời của những chính trị gia, diễn viên, nghệ sĩ hay những doanh nhân giàu có thường xuyên lăng nhăng. Hoặc đơn giản hơn, có thể hai bạn đã có con và bạn muốn giữ cho chúng một mái ấm vẻ ngoài "ổn định".
Đôi khi, nỗi sợ hãi về những gì xảy ra sau khi chia tay mới là thứ giữ chân bạn. Bạn sợ cô đơn. Bạn sợ đối phương sẽ trả thù. Bạn cảm thấy mình hoàn toàn mắc kẹt, nhất là khi đang ở trong tình cảnh dễ bị tổn thương, thiếu sự ủng hộ từ xã hội hay gặp vấn đề về sức khỏe. Hơn nữa, người ấy có thể đang tiêm nhiễm vào đầu bạn ý nghĩ rằng bạn không thể tự đứng vững trên đôi chân mình, rằng nếu không có họ, bạn chẳng là ai cả.
Dĩ nhiên, mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Từ bỏ một mối quan hệ tồi tệ nói thì dễ hơn làm. Thêm vào đó, khi đã là một người trưởng thành, bạn có quyền lựa chọn tiếp tục ở lại trong hoàn cảnh đó nếu bạn muốn.
Những hệ lụy từ việc "nhắm mắt làm ngơ"
Tuy nhiên, hãy luôn tỉnh táo trước những rủi ro khi sống trong một mối quan hệ "mắt nhắm mắt mở" như vậy. Suy cho cùng, đối phương đang phản bội bạn. Đó là sự đổ vỡ của niềm tin. Và một khi lòng tin đã rạn nứt theo cách đó, liệu bạn có thực sự tin tưởng được họ ở những phương diện khác hay không?
Hơn nữa, việc kìm nén những cảm xúc tiêu cực trước sự phản bội giống như việc bạn giấu một mồi lửa trong lòng. Bạn sẽ không bao giờ biết được nó sẽ gây ra tổn thương gì và khi nào thì nó bùng phát. Suy cho cùng, tìm được một người để "cam chịu" chắc chắn không phải là giấc mơ cuộc đời mà bạn từng ấp ủ. Và thật chẳng tốt chút nào khi để nỗi sợ hãi dẫn dắt mọi quyết định, trừ khi bạn đang bị một con gấu đuổi theo sau lưng.
Ngoài ra, đừng trông chờ sự cảm thông từ người khác. Việc bị lừa dối mà không biết là một chuyện, nhưng biết rõ mà vẫn chấp nhận lại là chuyện hoàn toàn khác. Người ta vẫn nói "tự làm tự chịu". Nếu đối phương cứ mải mê tìm đến những bến đỗ khác, thì bạn cũng phải tự chịu trách nhiệm cho việc đã không làm gì để bảo vệ chính mình.
Làm sao để thoát khỏi sự cam chịu này?
Sau tất cả, bạn phải thành thật với bản thân và biết tự chăm sóc chính mình. Hãy tự hỏi liệu sự cam chịu này có phải là điều bạn thực sự, thực sự muốn hay không. Chẳng bao giờ có một lý do chính đáng nào cho việc phản bội. Nếu đối phương cảm thấy không hạnh phúc khi ở bên bạn, họ hoàn toàn có thể cùng bạn tháo gỡ vấn đề hoặc chọn cách rời đi. Hãy nhớ rằng, sự phản bội phản ánh tư cách của người phản bội, không phải giá trị của bạn. Và bạn cần tự hỏi tại sao mình lại muốn gắn bó với một người như thế.
Nếu bạn cảm thấy mình không thể sống thiếu người đó, hãy bắt đầu từng bước để trở nên độc lập hơn. Hãy kiểm kê lại những thế mạnh, nguồn lực và cơ hội của bản thân. Hãy tìm kiếm sự hỗ trợ về cảm xúc, xã hội và tài chính khi cần thiết. Đừng cảm thấy rằng bạn sẽ đơn độc khi chọn cách đứng một mình.
Đúng là chúng ta sẽ chẳng bao giờ tìm được một người bạn đời hoàn hảo. Để một mối quan hệ bền vững, ai cũng phải học cách bao dung cho những khiếm khuyết của nhau. Nhưng sự phản bội không nhất thiết phải là một trong số đó.
"Tolyamory" hay sự cam chịu đa ái, là khi bạn biết rõ người kia không chung thủy nhưng lại chọn cách im lặng chấp nhận. Nhưng bạn ơi, bạn xứng đáng với một tình yêu chân thành và trọn vẹn hơn thế.
Tác giả: Bruce Y. Lee M.D., M.B.A.
Nguồn: The Dangers of 'Tolyamory' in a Relationship | Psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com