Tội Phạm Bài viết

Tại sao bóng đè lại khiến bạn nhìn thấy ma quỷ

 12/03/2023 9:12:10 SA |  Admin |   211 lượt xem

(toipham.net) - Bóng đè—tê liệt khi ngủ hoặc thức dậy—ảnh hưởng đến khoảng 1/5 dân số.

- Cù Tuấn dịch từ tạp chí Time.

Hãy tưởng tượng bạn thức dậy trong bóng tối tê liệt từ đầu đến chân. Bạn cố hét lên nhưng không thể. Đột nhiên bạn nhận ra có một bóng ma với những chiếc răng nanh đẫm máu đang lởn vởn xung quanh bạn. Trước khi bạn nhận biết nó là gì, sinh vật này tấn công bạn một cách dữ dội.

Mặc dù điều này nghe có vẻ giống như trong phim kinh dị, nhưng những trải nghiệm như thế này được gọi là tê liệt khi ngủ, còn dân gian gọi là bóng đè, là khá phổ biến như được chỉ ra trong nghiên cứu của chúng tôi ở hơn sáu quốc gia.

Bóng đè—tê liệt khi ngủ hoặc thức dậy—ảnh hưởng đến khoảng 1/5 dân số. Nếu bị tê liệt khi thức dậy vẫn chưa đủ ớn lạnh, một số người trên toàn thế giới đã tưởng tượng thấy những kẻ đột nhập phòng ngủ đầy tội phạm khủng bố, từ phù thủy phép thuật và ác quỷ cho đến ma cà rồng hút máu. Những ảo giác siêu thực này có thể được mô tả tốt nhất như một cơn ác mộng sống dậy trước mắt bạn.

Tai sao bong de lai khien ban nhin thay ma quy

Nhưng tại sao hiện tượng bóng đè lại xảy ra và điều quan trọng là tại sao nó lại đi kèm với những hình ảnh kỳ lạ này? Mặc dù khoa học đằng sau sự tê liệt cơ thể hiện đã được hiểu rõ, nhưng lý do tại sao bạn có thể nhìn thấy ma quỷ vẫn là một bí ẩn.

Hiện tượng bóng đè/tê liệt khi ngủ xảy ra ở giai đoạn chuyển tiếp giữa trạng thái tỉnh táo và giấc ngủ mắt chuyển động nhanh (REM). Trong giai đoạn này của giấc ngủ, bạn có những giấc mơ sống động như thật. Để ngăn cơ thể bạn thực hiện những giấc mơ này và làm tổn thương chính mình, bộ não của bạn tạm thời làm tê liệt toàn bộ cơ thể bạn. Quá trình chuyển đổi này được kiểm soát chặt chẽ bởi các hóa chất giúp bạn chuyển qua lại giữa trạng thái ngủ và thức. Nhưng đôi khi bạn thức dậy trong khi vẫn đang chịu “ảnh hưởng” của trạng thái tê liệt, khiến bạn bị mắc kẹt. Theo một nghĩa nào đó, sự tỉnh táo và thế giới giấc mơ đã xung đột với nhau.

Dựa trên hơn một thập kỷ nghiên cứu, chúng tôi đã phát triển một lý thuyết để giải thích cách bộ não của bạn tạo ra những hình ảnh hấp dẫn này. Thay vì những cuộc gặp gỡ hoành tráng với các thực thể ở thế giới khác, những tầm nhìn này phản ánh sự gián đoạn tự nhiên đối với khả năng tạo ra cảm giác thống nhất về bản thân của bộ não bạn; cảm giác mà tất cả chúng ta đều có khi được treo cứng ở đây và bây giờ trong cơ thể của mình. Tôi cảm thấy xương thịt của chính mình chứ không phải cơ thể của ai khác (tôi cảm thấy cánh tay của mình thuộc về tôi chứ không phải của bạn, chẳng hạn). Cảm giác hiện thân này phát sinh trong não. Những hiện tượng như thế này cung cấp những hiểu biết sâu sắc về cách ý thức về bản thân của bạn hình thành và cảm giác này có thể mong manh như thế nào.

Tình trạng bóng đè có thể gây ra cảm giác ma quái như lơ lửng bên ngoài cơ thể bạn hoặc bạn đang nhìn chằm chằm xuống chính bạn từ trần phòng ngủ. Nhiều nền văn hóa như ở Ai Cập và một số vùng của Ý, tin rằng hiện tượng bóng đè có bản chất siêu nhiên. Trải nghiệm xuất vía thường được mô tả như một kiểu “du hành trên cõi trung giới”, trong đó bản thân rời khỏi cơ thể vật chất để du hành vào một chiều không gian song song. Nhưng chứng nghiệm xuất vía có thể tái tạo một cách đáng tin cậy trong phòng thí nghiệm. Chúng tôi chỉ đơn giản là phá vỡ một vùng não gọi là “điểm nối thái dương” ở thùy đỉnh (phần trên-giữa). Khu vực này giúp xây dựng “hình ảnh cơ thể” của bạn và rất quan trọng đối với khả năng phân biệt giữa “bản thân” và “người khác”. Thông thường nó bị tắt trong giấc ngủ REM, đó là lý do tại sao ý thức về bản thân của bạn được nới lỏng trong giấc mơ. Bạn có thể nhìn thấy chính mình từ góc nhìn của người thứ ba (như một bộ phim của Netflix), nhưng cũng có lúc bạn bị đẩy vào cơ thể của một người khác.

Nhưng kinh hoàng hơn cả việc trở thành “ma” là gặp phải một con ma! Theo nghiên cứu của chúng tôi, khoảng 40% trong số tất cả những người trải qua tình trạng bóng đè báo cáo bị ảo giác trong suốt giai đoạn đó. Chúng thường bao gồm việc nhìn thấy những bóng ma đáng sợ. Những “sinh vật” giống như bóng đen thường ẩn nấp trong góc phòng ngủ, từ từ tiếp cận người đang ngủ, trước khi bóp cổ và bóp nghẹt anh ta một cách thô bạo cũng như bóp nát ngực anh ta. Những người bị bóng đè thậm chí còn báo cáo bị con ma quỷ này quấy rối tình dục.

Đồng nghiệp của tôi, VS Ramachandran, và tôi lập luận rằng những cái nhìn sống động này thực sự là kết quả của các cơ chế não đi thẳng về phía trước.

Trong khi ngủ, rối loạn cảm giác về bản thân (hoặc “hình ảnh cơ thể”) có thể xảy ra trong khi ngủ. Ý tưởng này một phần được khơi dậy bởi quan sát rằng những người sinh ra với một cánh tay bị mất có thể trải nghiệm các chi "ma", nghĩa là cảm thấy sự hiện diện mạnh mẽ của cánh tay bị mất của họ. Nghiên cứu về chân tay giả cho thấy tất cả chúng ta đều có một bản đồ cơ thể “được cài cứng” trong não. Nói một cách đơn giản, khi một người sinh ra không có tay gặp phải cánh tay ảo, họ cảm thấy sự hiện diện của cánh tay đó là một phần của khuôn mẫu cơ thể bên trong của họ (“homunculus”). Bản đồ cơ thể này có thể được kết nối với các trung tâm cảm xúc và thị giác trong não của bạn, chỉ ra sức hấp dẫn bẩm sinh của bạn đối với các hình dạng con người (chứ không phải đối với hình dạng con mèo hay con ngựa, ít nhất là đối với hầu hết chúng ta!).

Khi bạn nhận ra rằng mình bị tê liệt, vỏ não vận động trong não của bạn (liên quan đến việc bắt đầu chuyển động) sẽ gửi tín hiệu cho cơ thể để di chuyển—nhằm thoát khỏi tình trạng tê liệt. Nó cũng gửi các thông điệp bổ sung đến các thùy đỉnh (giống như email cc khi chúng ta gửi chúng đến một người nhận bổ sung). Vùng não này giám sát các tế bào thần kinh bắn tín hiệu để di chuyển, nhưng không phát hiện ra bất kỳ chuyển động thực sự nào ở tay chân của bạn, vốn tạm thời bị tê liệt.

Những thông điệp không phù hợp như vậy ảnh hưởng đến cách bộ não của bạn tạo ra ý thức về bản thân. Đói khát thông tin đầu vào từ cơ thể bạn, bộ não của bạn sẽ cố gắng giải quyết sự nhầm lẫn bằng cách xây dựng hình ảnh cơ thể cho bạn—điền vào chỗ trống kiểu như “Google tự động điền”. Điều này có thể dẫn đến những ảo giác kỳ lạ như nhìn thấy mình xoay tròn trong không trung như một cơn lốc xoáy hoặc chìm xuống giường như thể đang chìm trong cát lún. Hoặc cơ thể bạn có thể phóng chiếu “chạy ra khỏi đó” trong không gian—và bạn có trải nghiệm xuất vía.

Nói cách khác, bộ não là một cỗ máy dự đoán luôn làm nhiệm vụ tạo ra các mô hình bên trong về thế giới và những gì cơ thể bạn có thể sẽ làm tiếp theo, đồng thời sẽ cố gắng đáp ứng những kỳ vọng đó.

Vì vậy bạn có thể đặt câu hỏi: cơ chế này làm thế nào để khiến bạn nhìn thấy ma quỷ? Chúng tôi đã đề xuất ba cơ chế chính mà chúng tôi tin rằng có vai trò nhất định.

Đầu tiên, chúng tôi đã đề xuất rằng các dây thần kinh quan trọng nhằm hiểu ý định của người khác có thể đã làm ra chuyện này. Thông thường, khi bạn “nhìn” thế giới từ góc nhìn của một người khác, bạn không thực sự cảm thấy như mình đang rời khỏi cơ thể của mình—bạn không có trải nghiệm xuất vía. Điều này là do hoạt động của các mạch này được kiểm soát bằng phản hồi cảm giác từ cơ thể và vùng não trước của bạn.

Nhưng trong giấc ngủ REM, không có phản hồi nào từ cơ thể bạn và vùng não trước hoạt động chậm chạp. Trên thực tế, các tế bào thần kinh giúp bạn phân biệt giữa bản thân và những người khác trở nên quá tích cực, khiến cho rào cản giữa bản thân và người khác bị phá vỡ—giống như trong giấc mơ. Theo đó, chỉ cần tưởng tượng về một “cơ thể ảo” (kẻ đột nhập phòng ngủ) có thể biểu hiện như một cơ thể thực sự (ảo giác) với khả năng tự hành động và ý đồ nào đó.

Thứ hai, bộ não của bạn là một cỗ máy thống kê và là người kể chuyện bậc thầy. Nó có xu hướng liên kết các sự kiện xung quanh bạn với nhau. Tình trạng tê liệt, áp lực đè nặng lên ngực và cảm giác nghẹt thở, những tàn dư đáng tiếc của giấc ngủ REM, có thể được bộ não lồng ghép một cách thuận tiện thành một câu chuyện mạch lạc. Bộ não của bạn nghĩ “xác suất của những sự kiện này đồng thời xảy ra một cách ngẫu nhiên là bao nhiêu? Có lẽ là không! Do đó, hẳn là phải có một kẻ nào đó đang đột nhập vào phòng ngủ của ta.” Tại thời điểm này, bộ não của bạn sẽ lấy dữ liệu từ các vùng ký ức để hoàn thành nốt câu chuyện, "Tôi bị một con ma ngồi trên ngực tôi. Nó đè xuống và bóp cổ tôi!"

Nhìn không phải là một hoạt động thụ động của bộ não nhận tín hiệu từ thế giới bên ngoài mà còn xảy ra từ trong ra ngoài—bộ não của bạn luôn cố gắng đoán chính xác nhất những gì đang diễn ra ở thế giới bên ngoài.

Thứ ba, những dao động hóa học thần kinh trong não của bạn có thể tạo ra môi trường phù hợp cho những hình ảnh ma quái này. Serotonin, nổi tiếng trong việc cải thiện chứng trầm cảm, được não bộ sử dụng để đánh thức một người đang ngủ. Nhưng trong trạng thái bóng đè, sự xâm chiếm ồ ạt của sự tỉnh táo vào giấc ngủ REM, thay vào đó, có thể khiến não bạn tràn ngập chất hóa học này. Điều này có thể kích hoạt cái gọi là “thụ thể serotonin 2a”, một cánh cửa mà qua đó serotonin “nói chuyện” với não. Thụ thể này cũng bị kích thích bởi các loại thuốc gây ảo giác như LSD và psilocybin, gây ra “những trải nghiệm tâm linh”. Việc kích thích dữ dội cơ quan thụ cảm này sẽ khiến bạn có xu hướng gán ý nghĩa cho những thứ “vô nghĩa” và gây ra nỗi sợ hãi không thể cưỡng lại. Nó tạo ra loại cocktail hóa học phù hợp để cho ma quỷ phát triển — biến một trải nghiệm sinh lý như bóng đè thành một cuộc chạm trán đầy ớn lạnh với các thế lực siêu nhiên.

Cuối cùng, việc tại sao mọi người có xu hướng nhìn thấy những sinh vật bóng tối không có khuôn mặt (bóng) khi bị bóng đè vẫn còn là một bí ẩn lớn. Điều này chắc chắn làm tăng thêm sự bí ẩn của trải nghiệm này. Thật khó để tự bảo vệ mình trước một con quỷ biến hình khó nắm bắt—như người ta vẫn nói, “con người sợ nhất những gì họ không thể nhìn thấy.” Trí tưởng tượng của bạn tha hồ chạy hết công suất.

Vậy tại sao việc này lại xảy ra?

Tôi đã đề xuất rằng chúng ta có thể cảm ơn bản chất “lười biếng” của hệ thống thị giác của chúng ta đối với những con quái vật bóng tối vô danh này. Như Ramachandran và Blakeslee đã nói, “một trong những nguyên tắc quan trọng nhất trong tầm nhìn là nó cố gắng xử lý càng ít càng tốt để hoàn thành công việc.” Thị giác luôn luôn đi tắt đón đầu.

Tạo một bản phác thảo hoạt hình thô sơ về con ma đòi hỏi sức mạnh tính toán của bộ não ít tốn kém hơn so với việc tạo ảo giác về một sinh vật chi tiết, với các đặc điểm khuôn mặt, màu sắc và chiều sâu. Về mặt khái niệm, điền vào những chi tiết đó sẽ yêu cầu bộ não phải sử dụng các mạng lưới thần kinh rộng hơn và chuyên biệt hơn, như vỏ não liên kết thị giác và thùy thái dương trung gian.

Khi bị tê liệt và đối mặt với kẻ săn mồi trong trạng thái bóng đè, sẽ hợp lý hơn nếu bộ não sử dụng khả năng tính toán hạn chế của nó cho các nhiệm vụ cấp bách hơn để giúp đảm bảo sự sống còn của bạn “tại đây và bây giờ”—chẳng hạn như xác định hình dạng và kích thước thô của con ma, không gian vị trí, giải mã ý định của nó và khảo sát căn phòng để tìm lối thoát.

Thật vậy, việc xử lý hình ảnh toàn diện không mang lại lợi thế thích ứng. Bộ não có thể xử lý các phép tính đơn giản hơn nhiều—dựa vào các trung tâm thị giác ở giai đoạn đầu—và vẫn “hoàn thành công việc”. Trên thực tế, những lối tắt nhận thức như vậy có thể dẫn đến việc mọi người nhìn thấy những sinh vật bóng tối không có khuôn mặt trong khi bị bóng đè/tê liệt khi ngủ.

Nhìn chung, lý thuyết của chúng tôi phù hợp với những quan sát trước đây. Khi điểm nối thái dương bị phá vỡ bằng cách sử dụng một dòng điện, thay vì có trải nghiệm xuất vía, bạn lại cảm thấy một hình bóng mờ. Người ta cho rằng “hình ảnh bản sao giống ma quỷ” này đứng sau lưng bạn, bắt chước các tư thế của bạn. Tương tự như vậy, có một sự tương đồng nổi bật giữa ảo giác bóng đè và ảo giác do thuốc gây ảo giác gây ra, cho thấy cơ chế sinh học thần kinh là như nhau trong cả hai trường hợp.

Nhưng như mọi khi trong khoa học, các thí nghiệm, chẳng hạn như việc chụp ảnh não, sẽ xác minh việc này.

Những cảnh tượng ma quỷ chắc chắn đã khiến những khán giả khiếp sợ và bối rối trong suốt lịch sử tội phạm. Nhưng giờ đây, chúng ta đang lần đầu tiên bắt đầu khám phá điều gì có thể xảy ra bên trong bộ não của bạn khi bạn nhìn thấy một con ma. Không còn nghi ngờ gì nữa, bộ não bí ẩn hơn rất nhiều so với những gì tôi có thể tưởng tượng ra.

Nguồn: https://time.com/6259846/sleep-paralysis-ghosts/?fbclid=IwAR3h0wQGEOhDPI1oC2qFMgamWQ5GLoGQMW6XthGazcRmoFiX6pqZ2aLAk94

Theo tamlyhoctoipham.com

Tội Phạm Bài viết liên quan

5 điều cha mẹ yêu thương con sẽ không bao giờ làm

5 điều cha mẹ yêu thương con sẽ không bao giờ làm  8

 22/02/2024 9:59:43 SA

Peg Streep cho rằng, một trong những điều mà bậc làm cha làm mẹ có cách nuôi dạy con tốt, đó là khi họ tránh được các hành vi có thể gây hại cho con cái của mình.

Xem chi tiết 
Tại sao phụ nữ không thích sex nhiều như nam giới?

Tại sao phụ nữ không thích sex nhiều như nam giới?  8

 22/02/2024 9:59:40 SA

Lý do khiến phụ nữ nói chung ít ham thích “chuyện ấy” không hoàn toàn giống nhiều người nghĩ.

Xem chi tiết 
Đừng để la mắng trở thành ám ảnh trong ký ức tuổi thơ của trẻ

Đừng để la mắng trở thành ám ảnh trong ký ức tuổi thơ của trẻ  10

 21/02/2024 9:58:40 SA

Không ít người cho rằng, nếu mắng người khác với sự tự tin, họ có thể thắng trong tất cả các cuộc chiến.

Xem chi tiết 
3 cách xoa dịu khi tranh cãi với bạn đời

3 cách xoa dịu khi tranh cãi với bạn đời  11

 21/02/2024 9:58:40 SA

Điều này có thể quyết định sự ‘sống, chết’ cho mối quan hệ của bạn và cho sức khỏe của chính bạn.

Xem chi tiết 
6 lý do khiến trẻ lười lao động

6 lý do khiến trẻ lười lao động  9

 21/02/2024 9:58:39 SA

Trẻ có nhiều điều khác thú vị để quan tâm hơn là lao động. Trong khi đó, nhiều trẻ chưa hiểu tại sao lao động lại quan trọng.

Xem chi tiết 
7 cách giúp trẻ bình tâm khi cha mẹ ly hôn

7 cách giúp trẻ bình tâm khi cha mẹ ly hôn  8

 21/02/2024 9:58:38 SA

Ly hôn là chuyện buồn đối với cả cha mẹ và con cái. Sự chia rẽ khiến mọi thành viên trong gia đình đều cảm thấy mất mát, lo lắng tột cùng.

Xem chi tiết 

Quảng cáo

thu mua đồ cũ

Quảng cáo

kem flan

Quảng cáo

xuong may dong phuc

Quảng cáo

xe ôtô 2018
Trước Khi Nhắm Mắt  2532
 13/09/2018 12:44:10 SA
Tiếng Thét  2418
 13/09/2018 12:39:16 SA
Đảo Quỷ  3070
 13/09/2018 12:34:42 SA
Pháp Y Tần Minh  2519
 13/07/2018 3:59:16 CH
Kiêu Hãnh Và Định Kiến  2510
 13/07/2018 3:48:06 CH
Xem thêm nhiều tin khác 
Bạn vui lòng chờ trong giây lát...