Tội Phạm Bài viết

Tâm lý học dưới góc độ Phật giáo: Cái tôi là một ảo giác

 06/07/2023 12:11:16 SA |  Admin |   119 lượt xem

(toipham.net) - “Vô ngã - Không có tôi” có lẽ là khái niệm khó nắm bắt nhất trong Phật giáo.

Trong cuốn sách tội phạm học kinh điển của Phật giáo thời kỳ đầu Bài giảng về đặc trưng vô ngã, Đức Phật cùng năm nhà sư đã có một cuộc tranh luận nổi tiếng. Trong cuộc tranh luận này, Đức Phật đã đưa ra một khái niệm cốt lõi trong Phật học - Vô ngã (Không có tôi). Người muốn chứng minh với năm nhà sư, cái tôi là một ảo giác.

“Vô ngã - Không có tôi” có lẽ là khái niệm khó nắm bắt nhất trong Phật giáo. Có thể bạn sẽ nghĩ, nếu “tôi” không tồn tại, vậy thì ai đang đọc những dòng này? Thực ra Đức Phật không phủ nhận chúng ta có ý thức chủ quan trong tâm trí. Nhưng nếu phân tích kỹ càng những yếu tố mà chúng ta tin rằng chúng nằm trong “cái tôi”, sẽ nhận ra những yếu tố ấy hoàn toàn không thuộc “cái tôi”. Do đó, “Vô ngã” mà Đức Phật nhắc đến thực ra là “Phi ngã” (đều không phải là cái tôi). “Vô ngã - Không có tôi” trong tiếng Anh là not-self, không phải là no-self. Để chứng minh cho “Vô ngã”, Đức Phật đưa ra hai luận cứ trong Bài giảng về đặc trưng vô ngã.

Tam ly hoc duoi goc do Phat giao Cai toi la mot ao giac

1. “Tôi” không thể kiểm soát “cái tôi” 

Trước tiên, Đức Phật nói đến sự liên hệ giữa “cái tôi” và “khả năng kiểm soát”: Nếu có một thứ thuộc về bạn, là một phần của bạn, có nghĩa là bạn có thể kiểm soát nó. Theo Đức Phật, cái tôi gồm năm phần, được gọi là “ngũ uẩn”, gồm sắc uẩn (cơ thể), thọ uẩn (cảm xúc), tưởng uẩn (nhận thức), hành uẩn (hình thái tâm lý bao gồm: tư tưởng, xu hướng tư duy, thói quen,…), thức uẩn (ý thức). Nếu ngũ uẩn tạo thành “tôi”, có nghĩa là chúng sẽ bị “tôi” kiểm soát. Ví dụ, nếu “sắc uẩn là tôi” (thân thể của tôi là tôi), vậy thì khi bị ốm, tôi có thể điều khiển cơ thể mình khiến nó hồi phục. Nhưng trên thực tế chúng ta không thể kiểm soát nó nên sắc uẩn không phải là tôi. Đức Phật đưa ra từng ví dụ để chứng minh trên thực tế ngũ uẩn không bị ý chí chủ quan khống chế. Do đó năm yếu tố tạo nên cái tôi không phải là một phần của cái tôi.

2. Vạn vật biến hóa không ngừng, không có cái tôi vĩnh hằng

Sau đó, Đức Phật hướng lập luận của mình về “tính vĩnh hằng”. Nhắc đến cái tôi, chúng ta nghĩ ngay đến thứ có thể tồn tại xuyên không gian, thời gian. Từ năm mười tuổi đến nay, tôi đã thay đổi rất nhiều. Lẽ nào bên trong tôi không có phần nội tại nào vẫn luôn duy trì từ đó đến nay sao? Phần nội tại này không phải là cái tôi sao?

Đức Phật không phủ nhận quan niệm này. Vạn vật không ngừng thay đổi, không có gì tồn tại mãi mãi. Sắc uẩn là vĩnh hằng sao? Không, thân thể của chúng ta luôn thay đổi. Tưởng uẩn là mãi mãi ư? Không, thay đổi về nhận thức của chúng ta còn mạnh mẽ hơn thay đổi thể xác rất nhiều. Đức Phật lại lần lượt đưa ra từng ví dụ chứng minh ngũ uẩn nằm trong sự biến hóa vô thường. Vạn vật đều biến hóa không ngừng, bạn đi đâu để nhốt một “cái tôi” trường tồn với thời gian? Vì các thành phần tạo nên cái tôi là không bị kiểm soát và luôn biến hóa vô thường nên chúng ta không thể định nghĩa rõ ràng “cái tôi” là gì. Bạn có đồng ý với lập luận của Đức Phật không?

(Trích từ cuốn sách tội phạm học Tâm lý học hiện đại: Nhìn thấu tâm can, thay đổi tâm trí)

https://shope.ee/5pe8PjOqcq

Tam ly hoc duoi goc do Phat giao Cai toi la mot ao giac

Theo tamlyhoctoipham.com

Tội Phạm Bài viết liên quan

Thực hành ám thị và tự kỷ ám thị - Phương pháp ám thị để thay đổi tâm thức

Thực hành ám thị và tự kỷ ám thị - Phương pháp ám thị để thay đổi tâm thức  7

 15/04/2024 11:11:17 SA

Tự kỉ ám thị được biết đến như một kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến thế giới vật chất, mang lại sức khoẻ thể chất lẫn tinh thần và thậm chí cả tăng chỉ số IQ, hỗ trợ giúp cho việc sử dụng thuốc. Nó được phát triển bởi nhà bào chế thuốc Emile Coué từ cuối nhữ

Xem chi tiết 
6 ảnh hưởng tiêu cực của stress lên não bộ, liệu bạn đã biết?

6 ảnh hưởng tiêu cực của stress lên não bộ, liệu bạn đã biết?  7

 15/04/2024 11:11:16 SA

Các nghiên cứu khoa học thần kinh đã phát hiện ra những tác động phức tạp của stress lên não và cơ thể.

Xem chi tiết 
Tại sao nên cắt đứt liên lạc với người cũ?

Tại sao nên cắt đứt liên lạc với người cũ?  11

 14/04/2024 11:10:43 SA

Việc không liên lạc với người yêu cũ có thể giúp cả hai bước tiếp theo những cách lành mạnh.

Xem chi tiết 
Cách làm dịu cơn giận dữ

Cách làm dịu cơn giận dữ  17

 12/04/2024 11:09:18 SA

Theo một nhóm các nhà nghiên cứu Nhật Bản, viết ra phản ứng tiêu cực lên giấy rồi xé nhỏ hoặc vứt đi thực sự có thể làm giảm cảm giác tức giận.

Xem chi tiết 
Tuổi 20, đặt câu hỏi gì để có một tương lai tốt đẹp hơn?

Tuổi 20, đặt câu hỏi gì để có một tương lai tốt đẹp hơn?  21

 11/04/2024 11:08:43 SA

Một bí mật mà ít ai nói cho bạn biết nhưng lại rất quan trọng, đó là tuổi hai mươi đôi khi thật tệ!

Xem chi tiết 
Tầm quan trọng của

Tầm quan trọng của "sở thích" đối với mỗi người: động lực để thay đổi và thi vị hóa cuộc sống  23

 11/04/2024 11:08:42 SA

“Nếu bạn muốn được hạnh phúc, vậy thì cứ hạnh phúc đi.” ~ Leo Tolstoy.

Xem chi tiết 

Quảng cáo

thu mua đồ cũ

Quảng cáo

kem flan

Quảng cáo

xuong may dong phuc

Quảng cáo

xe ôtô 2018
Trước Khi Nhắm Mắt  2621
 13/09/2018 12:44:10 SA
Tiếng Thét  2516
 13/09/2018 12:39:16 SA
Đảo Quỷ  3184
 13/09/2018 12:34:42 SA
Pháp Y Tần Minh  2615
 13/07/2018 3:59:16 CH
Kiêu Hãnh Và Định Kiến  2597
 13/07/2018 3:48:06 CH
Xem thêm nhiều tin khác 
Bạn vui lòng chờ trong giây lát...