Câu hỏi:
Thói quen ăn uống của vợ tôi khiến tôi phát điên mất. Tôi phải làm sao đây? Chúng tôi đã cưới nhau 30 năm, và thật lòng mà nói, chúng tôi là một đội rất ăn ý. Nhưng có vẻ như cô ấy không thể ăn mà ngậm miệng lại được. Ngay lúc này đây, khi đang ngồi cạnh tôi, cô ấy đang nhai rau ráu bánh phô mai và táo như thể không có ngày mai. Khi đi ăn với bạn bè, cô ấy luôn là người ồn ào nhất bàn.
Tôi yêu sự năng động, mạnh mẽ của cô ấy – và nếu không phải lúc ăn, thì sự hiện diện của cô ấy cũng rất dễ chịu. Nhưng gần đây chúng tôi ăn cùng nhau thường xuyên hơn, nhất là khi cả hai đang dần bước vào giai đoạn nghỉ hưu, và thú thật, tôi thấy khó mà ngồi chung một phòng với cô ấy khi đến bữa.
Hồi mới cưới, tôi từng góp ý, nhưng cô ấy lập tức phản pháo – vì cô ấy ghét cái thói cắn móng tay của tôi. Rồi bao nhiêu chuyện nghiêm trọng khác kéo đến, tôi cũng dần lờ đi chuyện này.
Tôi nghĩ mình bị chứng misophonia – kiểu như dị ứng âm thanh – và tôi hiểu đó là vấn đề của tôi. Nhưng liệu tôi có quyền mong cô ấy lắng nghe và thông cảm cho điều này không?
Photograph: Zorica Nastasic/Getty Images
Philippa trả lời:
Lạ thật, những điều nhỏ nhặt như tiếng nhai thôi mà có thể bỗng dưng trở nên to tát – đặc biệt là sau ngần ấy năm chung sống. Việc bạn bắt đầu bị ám ảnh bởi thói quen ăn uống của vợ lúc này – khi cả hai đang chuyển mình sang một giai đoạn mới – có lẽ đang báo hiệu một điều gì đó lớn hơn đang âm thầm diễn ra.
Nghe có vẻ như mối quan hệ của hai bạn được xây dựng trên nền tảng vững chắc. Bạn mô tả mình và vợ là một “đội ăn ý”, và đã cùng nhau vượt qua không ít sóng gió. Khi còn phải lo đối phó với những chuyện lớn hơn, bạn chẳng mấy để tâm đến tiếng nhai. Nhưng giờ, khi mọi thứ bắt đầu chậm lại, ít bận rộn hơn, những điều từng là vặt vãnh lại trở nên nổi bật.
Chín mươi chín lần trong số một trăm, người ta sẽ ám ảnh bởi chuyện nhỏ – khi có một chuyện lớn đang âm thầm trỗi dậy.
Nói cho cùng, có khi chuyện này đâu chỉ là vì tiếng nhai, phải không? Tụi tôi – dân tâm lý trị liệu – rất hay để ý đến những sự “ám ảnh” kiểu vậy, bởi lẽ, hầu hết thời gian, đó chỉ là cách não bộ của bạn tránh né một điều gì to tát hơn đang ngấp nghé xuất hiện.
Có thể cảm giác khó chịu này đang phản ánh một sự bất lực trước những biến chuyển lớn trong đời. Âm thanh của tiếng nhai trở thành thứ bạn có thể kiểm soát, trong khi những thay đổi vĩ mô như nghỉ hưu, hay sự bấp bênh của tương lai lại quá choáng ngợp. Điều này hoàn toàn bình thường – ai mà chẳng thấy bồn chồn, lo lắng khi đứng trước một chương mới của cuộc đời, nhất là khi nó đặt ra những câu hỏi không dễ trả lời.
Khi hai người dành nhiều thời gian bên nhau hơn, không còn những hối hả, bận rộn che lấp, thì những "vết xước nhỏ" xưa kia bắt đầu có không gian để... lớn dần. Tiếng nhai kia chẳng qua đã trở thành tâm điểm của sự bực bội – nhưng nếu nhìn kỹ, nó có thể đang là biểu hiện của những nỗi lo sâu xa hơn về tương lai không rõ ràng.
Bạn cảm thấy khó chịu là có thật, và cảm giác đó xứng đáng được lắng nghe.
Nhưng trước khi chỉ tập trung vào “người bạn đời ăn ồn”, tôi mời bạn thử tự hỏi: có khi nào đây không đơn thuần là chuyện misophonia? Có phải còn những nỗi lo khác đang len lỏi – như sợ nhàm chán, mất mục tiêu, mất ý nghĩa sống? Hay đơn giản chỉ là sự lạ lẫm khi phải “ở bên nhau quá nhiều” trong thời gian nghỉ hưu? Hoặc sâu xa hơn nữa – là nỗi sợ về cái chết?
Vợ bạn, có lẽ, cũng đang cảm thấy điều gì đó. Bạn từng kể, hồi đầu khi bạn góp ý, cô ấy phản ứng ngay bằng cách nêu ra điều khiến cô ấy khó chịu ở bạn. Có lẽ, hai người đã âm thầm dung hòa tính cách nhau trong suốt bao năm. Và giờ đây, trong giai đoạn lặng hơn của cuộc đời, những điều "bé như con kiến" ấy lại chẳng còn gì để bị lu mờ nữa.
Bước đầu tiên có thể là đem chuyện này ra nói – nhưng không phải kiểu trách móc, mà như một lời mời gọi cùng khám phá. Bạn có thể bắt đầu bằng câu đại loại như:
“Anh để ý thấy dạo này mình ở bên nhau nhiều hơn, anh lại hay bị dính vào mấy chuyện nhỏ nhỏ, như tiếng nhai lúc ăn chẳng hạn. Nghe thì hơi ngớ ngẩn thiệt, nhưng nó đang khiến anh thấy khó chịu thật. Anh đang tự hỏi – liệu đây có phải chỉ là tiếng nhai, hay còn là chuyện khác nữa? Mình thử ngồi lại nói chuyện với nhau – không chỉ về chuyện ăn uống, mà về cả việc tụi mình đang thích nghi thế nào với giai đoạn mới này – em thấy sao?”
Bằng cách nói như vậy, bạn vừa thừa nhận rằng mình có khó chịu, vừa mở ra một cuộc trò chuyện thật sự – về cả hai người, về sự thay đổi, về nỗi lo, và cả những cách có thể hỗ trợ lẫn nhau. Không chỉ đơn thuần là “em bớt nhai ồn lại giùm anh”, mà là cùng nhau tìm cách sống hài hòa trong một chương đời mới.
Bạn cũng có thể thử vài cách để làm dịu cảm giác khó chịu – như bật nhạc khi ăn để át bớt tiếng, hoặc tạo ra các “nghi lễ” mới quanh bữa ăn: nấu món mới cùng nhau, đổi chỗ ăn, thử ăn ngoài trời? Khi tạo ra những trải nghiệm mới quanh bữa ăn, có thể bạn sẽ thấy niềm vui được ở cạnh nhau trở nên nổi bật hơn cả tiếng nhai kia.
Và quan trọng hơn hết, đây có thể là cơ hội tuyệt vời để hai bạn ngồi lại với nhau – nói thật, lắng thật – về việc cả hai đang thay đổi ra sao, và làm thế nào để tiếp tục nuôi dưỡng sự gắn kết đã bền bỉ suốt 30 năm.
Nguồn: My wife’s noisy eating is driving me up the wall | The Guardian
Theo tamlyhoctoipham.com