NHỮNG ĐIỂM CHÍNH
- Body doubling tận dụng sự hiện diện của người khác để giúp ta tập trung hơn và tránh xao nhãng.
- Việc đặt mục tiêu rõ ràng và giữ cho bản thân “hiện diện” trước người khác sẽ tạo ra một phiên làm việc hiệu quả và mang tính cam kết cao.
- Hãy áp dụng body doubling trong những đợt “nước rút” dài 30 đến 90 phút, xen kẽ nghỉ ngắn, để giải quyết công việc một cách gọn gàng, trơn tru.
Hồi tháng 4 năm 2020, cuộc sống học cao học của một người bạn cùng lớp tôi đột ngột rẽ ngoặt. Văn phòng trong trường, nơi cô từng làm việc cạnh một đồng nghiệp luôn lườm nguýt mỗi lần thấy cô bật chương trình giải trí đêm khuya, đột nhiên bị đóng cửa. Ở nhà, cám dỗ bủa vây: một cái TV thật sự (chào nhé, “chỉ xem một đoạn YouTube thôi”), đống đồ giặt gọi mời, và chiếc ghế sofa thì thầm mời gọi một giấc ngủ trưa. Những ranh giới từng giúp cô tập trung bỗng dưng biến mất.
Vậy là tôi giúp cô tự tạo ra một “hàng rào” mới.
Mỗi sáng, chúng tôi cùng mở Zoom, nói ra mục tiêu trong ngày, tắt micro nhưng giữ camera bật. Sau một tiếng, chúng tôi bật micro lại, tám chuyện đôi phút như thể đang đứng bên máy nước trong văn phòng, rồi lại tiếp tục làm việc. Tôi không thấy được màn hình của cô, nhưng chỉ cần tôi có mặt, dù lặng lẽ, cũng đủ để cô dán mắt vào công việc thay vì lạc vào thế giới mèo cưng. Và tôi cũng làm việc năng suất hơn hẳn trong những buổi như thế.
Image: OpenAI/ChatGPT
Chiêu đơn giản này, trong cộng đồng ADHD gọi là body doubling, nằm ở giao điểm của hai điều tôi thường nghiên cứu:
- Thiết kế giỏi hơn ý chí. Thay đổi môi trường (dù chỉ là môi trường ảo) thường hiệu quả hơn việc cố gắng triệu hồi sự kỷ luật siêu nhân.
- Một điểm yếu tâm lý có thể chữa bằng một điểm yếu khác. Con người vốn rất nhạy cảm với sự hiện diện của người khác và, tất nhiên, với cái nhìn đánh giá của họ. Body doubling biến ánh đèn chiếu vào bản thân thành động lực—một cách lợi dụng “sự mắc cỡ” tự nhiên để át đi thói trì hoãn cũng rất tự nhiên kia.
Nhưng chẳng lẽ tôi không thể tự cố gắng một mình?
Có thể trong sách tội phạm học tội phạm kinh tế học. Nhưng thực tế thì ta dễ xao nhãng, dễ chán, dễ bị cám dỗ. Thay vì trách móc mình “yếu đuối,” ta có thể dựa vào một công cụ vẫn luôn hiện hữu: sự có mặt của người khác.
Cách thử:
- Tìm một người đồng hành. Bạn bè, bạn học, đồng nghiệp, bất cứ ai cũng có việc cần làm.
- Đặt giờ. Cam kết chạy “nước rút” trong 30 đến 90 phút; nghỉ ngắn để trò chuyện giữa các phiên.
- Bật camera, tắt micro. Việc nhìn thấy nhau quan trọng hơn là nghe.
- Chia sẻ mục tiêu từ đầu. Một chút cam kết cũng đủ tạo khác biệt lớn.
- Lặp lại khi cần. Thói quen này hình thành rất nhanh, vì cảm giác hoàn thành công việc thật tuyệt.
Body doubling sẽ không viết tiểu thuyết hay xử lý bảng tính thay bạn. Nhưng nó khiến việc bắt đầu và giữ nhịp công việc trở nên dễ dàng hơn nhiều. Vậy nên, lần tới khi bạn thấy mình đang lơ lửng trên nút “Phát tập tiếp theo”, hãy mời một người bạn vào Zoom im lặng. Hãy để bản năng muốn giữ thể diện làm phần việc khó, và bạn sẽ ngạc nhiên khi danh sách tội phạm học việc cần làm cứ thế ngắn dần đi.
Nguồn: Why "Body Doubling" Is Such an Effective Hack | Psychology Today
Theo tamlyhoctoipham.com